Rookgordijnen omringen eerste jaar rookverbod

AMSTERDAM - Een jaar na de invoering van het rookverbod is onzekerheid nog steeds troef. Over de naleving, het omzetverlies en de gevolgen voor de gezondheid van horecapersoneel ontbreken harde cijfers. Ook de juridische status van het rookverbod is ongewis.

De Voedsel en Waren Autoriteit (VWA), die de naleving van het rookverbod controleert, kijkt terug op een druk jaar. Zo'n tweehonderd controleurs hielden zich het afgelopen jaar bezig met het controleren van horecagelegenheden.

Controle
Waar de eerste paar maanden alle soorten horeca werden gecontroleerd, kwam later de focus vooral te liggen op cafés. "Het bleek dat hier het rookverbod het vaakst werd overtreden", meldt een woordvoerder.

Hoeveel boetes in totaal uitgedeeld zijn, is niet bekend. Volgende week maakt de VWA cijfers bekend over het aantal overtredingen in dit jaar. Eind december meldde de VWA dat er 979 boetes en 453 waarschuwingen waren uitgedeeld.

Steekbrief
Op basis van een steekproef meldde de VWA in april dat het aantal rookvrije cafés 83 procent bedroeg, een stijging van zeven procent ten opzichte van een peiling in de winter.

Over het omzetverlies in de horeca lopen de cijfers uiteen. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) meldde op basis van onderzoek van Synovate dat het omzetverlies in het laatste kwartaal van vorig jaar 4,9 procent bedroeg.

Oorzaak
Het CBS becijferde voor dezelfde periode dat de omzet met drie procent was teruggelopen. De oorzaken zijn onduidelijk, naast het rookverbod speelt ook de economische crisis een rol.

De gezondheid van het personeel in de horeca was de officiële reden die minister van Volksgezondheid Ab Klink (CDA) gaf voor invoering van het rookverbod. Het is niet mogelijk om met harde cijfers aan te tonen dat dit doel bereikt is.


Wel meldt het CBS woensdag dat het ziekteverzuim in de horeca in het eerste kwartaal van dit jaar is teruggelopen tot 3,2 procent. Een jaar eerder bedroeg dit in dezelfde periode nog 3,7 procent. Of dit te maken heeft met het rookverbod blijft onduidelijk.

Ziekteverzuim
Bovendien was het ziekteverzuim in 2004 en 2005 nog 2,3 procent en 2,2 procent, en toen stonden de asbakken in de cafés, restaurants en hotels nog op tafel.

De meeste onzekerheid omtrent het rookverbod is echter over de wettelijke status hiervan. Begin april werd een Bredaas café vrijgesproken nadat zij het rookverbod meermalen hadden overtreden. Ook in hoger beroep gingen de uitbater vrijuit.

Uitspraak
Volgens het gerechtshof in Den Bosch ontbrak een 'deugdelijke wettelijke grondslag die verplicht tot het instellen en handhaven van een verbod in kroegen zonder personeel'. Eerder werd een café in Groningen wel veroordeeld, de uitspraak in het hoger beroep hierover is vrijdag.

Klink liet vorige maand weten dat hij de 'politieke en maatschappelijke onduidelijkheid' die is ontstaan over de rookvrije horeca betreurt. Ook KHN wil snel duidelijkheid.

Probleem
"Het rookverbod is een probleem voor kleine cafés, dat is het afgelopen jaar wel duidelijk geworden", meldt een woordvoerder. "De minister moet snel duidelijkheid scheppen, want deze onzekerheid mag niet te lang duren".