'Financiële systeem nog steeds verzwakt'

AMSTERDAM - De acute dreiging voor de wereldwijde financiële stabiliteit is sinds dit voorjaar afgenomen, na een zeer turbulente periode.

Niettemin is de situatie nog steeds erg kwetsbaar. Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB) in het halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit, dat maandag is gepubliceerd.

Steun
Volgens DNB leunt het verbeterde marktsentiment sterk op de buitengewone steunmaatregelen. "Bovendien kunnen nieuwe risico's zich manifesteren, bijvoorbeeld in verband met de nog steeds omvangrijke mondiale onevenwichtigheden", aldus DNB. De centrale bank noemt de oplopende begrotingstekorten en druk op sommige valuta's als risico's.

DNB pleit ervoor dat steunmaatregelen van overheden, zoals garantieregelingen en kapitaalsteun, "tijdig en gefaseerd" worden afgebouwd, omdat deze ongewenste bijeffecten hebben. Zo wordt de marktwerking erdoor verstoord en gaat er een verkeerde prikkel vanuit, waarbij instellingen of individuen hun gedrag gaan aanpassen op garanties.

Risico's
Tegelijkertijd brengt ook de ontmanteling van steunmaatregelen risico's met zich mee. DNB wijst daarom op een zorgvuldigde timing en stelt dat verschillende steunmaatregelen in de juiste volgorde moeten worden afgebouwd. "Financiële instellingen moeten zich erop voorbereiden dat zij straks weer zijn aangewezen op financiering tegen marktconforme condities.

Volgens DNB staan Nederlandse banken en verzekeraars nog steeds onder druk. Pensioenfondsen hebben geprofiteerd van het herstel op de financiële markten, maar de buffers zijn nog te klein in verhouding tot de risico's. "Al met al blijft de situatie bij financiële instellingen zorgelijk, waarbij uitzettingen op specifieke sectoren zoals de markt voor commercieel vastgoed voor nieuwe risico's zorgen."

Vrije val
DNB constateert dat de vrije val van de Nederlandse economie is gestuit. In het derde kwartaal is de economie licht gegroeid, na vier opeenvolgende kwartalen krimp. "De internationale handel herstelt zich en ook het vertrouwen van Nederlandse producenten leeft op."

Al te optimistisch is de centrale bank niet. "Toch is het herstel fragiel en blijven huishoudens en bedrijven voorlopig de gevolgen ondervinden van de economische crisis. Ook de overheidsfinanciën staan door de crisis onder zware druk.

Het Nederlandse bedrijfsleven merkt in toenemende mate dat banken strenger zijn geworden als het gaat om het verstrekken van leningen. Het kredietvolume met langer looptijden neemt nog toe, maar dat geldt niet voor leningen met een korte looptijd. Het volume van dit soort bedrijfsfinancieringen ligt nu 10 miljard euro lager dan vorig jaar, aldus DNB.