Onderzoek kredietcrisis van start

DEN HAAG - De parlementaire commissie onderzoek financieel stelsel onder leiding van SP-Tweede Kamerlid Jan de Wit is maandagochtend begonnen met een reeks openbare verhoren.

De commissie is in het leven geroepen om te kijken naar de oorzaken van de kredietcrisis en de manier waarop de Nederlandse politiek daarmee is omgegaan.

Onder grote belangstelling van de pers ontving de commissie-De Wit Coen Teulings, directeur van het Centraal Planbureau (CPB). Later op de dag volgen hoogleraar Sweder van Wijnbergen, voormalig CDA-politicus en tevens oud-bankier Onno Ruding en Bert Bruggink, de huidige financieel directeur van de Rabobank.

Exceptioneel

Commissievoorzitter De Wit zei maandag Teulings graag te spreken omdat hij veel kennis heeft van ''de algemene economie''. Aan het begin van de sessie legde Teulings uit dat we te maken hebben met een ''exceptionele crisis''. Hiji wees erop dat de periode kort voor het uitbreken van de problemen veel landen ''onevenwichtigheden hadden op de betalingsbalans'' en dat er sprake was van hoge grondstofprijzen.

Volgens Teulings is veel spaargeld van Chinezen geïnvesteerd in de Verenigde Staten. In de VS was er sprake van een lage rente. Veel geld is aangewend om mensen een hypotheek te verschaffen, zelfs mensen die dat eigenlijk niet konden betalen. Teulings: ''Alles was erop gebaseerd dat mensen zeiden: die huizenprijzen blijven toch wel stijigen. Maar aan dat verhaal kwam toch een eind.''

Bubbel

Hij schetste hoe een ''speculatieve bubbel'' was ontstaan die niet houdbaar was. ''Maar de kern van een speculatieve bubbel is dat je niet weet wanneer die leegloopt.''

De CPB-directeur wees erop dat de prestaties bij het voorspellen ''niet zo heel geweldig zijn'', overigens niet slechter dan andere planbureaus. Zo zit het CPB er bij het inschatten van de economische groei in het volgende jaar er gemiddeld een procent naast, aldus Teulings. Lastig is bijvoorbeeld dat mensen reageren op de voorspellingen, waarna de omstandigheden veranderen.

Zalm

De hoorzittingen nemen drie weken in beslag. Vrijwel alle kopstukken uit de financiële wereld komen aan het woord, zoals oud-minister van Financiën Gerrit Zalm, de huidige minister van Financiën Wouter Bos en DNB-president Nout Wellink.