'Pensioenfondsen letten te weinig op risico's'

DEN HAAG - Pensioenfondsen laten zich te vaak leiden door het rendement dat gehaald moet worden en hebben onvoldoende oog voor de risico's.

© ANP

Zij moeten bewustere, strategische keuzes maken in de risico's die ze willen lopen en voldoende greep houden op de uitvoering van hun beleggingen.

Dat staat in een rapport van de Commissie Beleggingsbeleid en Risicobeheer Pensioenfondsen (commissie-Frijns), dat is geschreven in opdracht van minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken).

Risicobeheer

De commissie heeft onderzoek gedaan naar het beleggingsbeleid en risicobeheer van pensioenfondsen sinds 1990.

Frijns heeft geen aanwijzingen dat pensioenfondsen structureel slecht hebben gepresteerd in deze periode. ''Wel was 2008 een zeer slecht jaar met een totaal waardeverlies van de beleggingen van 120 miljard euro, waarvan 20 miljard als gevolg van verliezen in de uitvoering'', aldus de commissie.

Vergrijzing

Volgens de onderzoekers zijn pensioenfondsen kwetsbaarder geworden door de vergrijzing van de bevolking. Pensioenbeheerders krijgen daardoor naar verhouding minder premies binnen en moeten meer pensioenen betalen.

Ruim 60 procent van het totale pensioenvermogen is bestemd voor pensioenen die nu, of binnen tien jaar, al moeten worden uitbetaald.

Advies

De commissie adviseert pensioenfondsbestuurders een 'strategisch risicokader' vast te stellen, waarin ze keuzes maken over de risico's die het fonds kan en wil lopen.

Ook bepleit de commissie dat pensioenfondsen een ''harde ondergrens'' vaststellen. ''Als de dekkingsgraad zakt tot die grens, dan is herstel op eigen kracht niet meer mogelijk en is een aanpassing in het pensioencontract noodzakelijk'', schrijft de commissie.

Dekkingsgraad

Het bestuur van het fonds moet er op toezien dat, ook in extreme marktomstandigheden, het fonds niet onder de dekkingsgraad komt. Daarnaast moet het bestuur het beleggingsbeleid baseren op ''actuele en realistische'' rendements- en risicoverwachtingen.

Ook moet het bestuur meer betrokken zijn bij het beleggingsbeleid van derden bij wie het vermogens beheer is uitbesteed.

De Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB) spreekt van een gedegen rapport. ''Daar kunnen wij nuttige lessen uit trekken voor de toekomst, wij gaan er actief mee aan de slag'', aldus een woordvoerder.