Oliebedrijf Argos is politiek beu

AMSTERDAM - Familiebedrijven vormen de ruggengraat van de economie. In deel zes van deze serie: Peter Goedvolk probeert zijn bedrijf Argos om te toveren van een olieboer tot een 'groene' energieleverancier. "Duurzaamheid wordt in Nederland te weinig gedragen door de instanties die er het hardst over schreeuwen."

De olieman Peter Goedvolk houdt van de haven. "Ik zou het liefst elke dag een rondje lopen op onze terminal in Pernis", zegt hij op zijn hoofdkantoor in Hoogvliet. De haven en olie zaten hem dertig jaar geleden, toen hij zijn carrière begon bij het Franse Total, al in het bloed.

Fusies

Op een donderdag in november 1984 besluit hij om Argos Oil op te richten. "Het landschap zag er destijds heel anders uit", zegt hij terugkijkend. "Met een veelheid aan bedrijven als Aral, Fina, Elf en Chevron.”

Door overnames en fusies bleven er nog maar een paar grote spelers over. De 'grote jongens', zoals Shell en BP, trokken zich daarnaast steeds meer terug op de 'upstream'-activiteiten, het winnen van olie, en lieten de handel en verkoop van brandstof vaker over aan anderen.

Kans

Goedvolk greep zijn kans en trok de portemonnee voor opslagloodsen, pompstations en tankschepen. Hij bouwde het aantal personeelsleden uit van 2 naar 550 mensen verspreid over Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk. Samen zijn die goed voor ongeveer 1,5 miljard euro per jaar aan omzet, wat Argos tot een van de grotere zelfstandige Nederlandse oliebedrijven maakt.

Een kwestie van geleidelijk groeien en goed nadenken, meent de topman. "Kijk uit dat je je hand niet overspeelt." Boeken die hij leest, zoals Het drama Ahold en De Prooi, over de ondergang van ABN Amro, kunnen daarbij helpen. "Ik wil proberen om daar in ieder geval niet bij te horen."

Crisis

Toch diende zich in 2003 een crisis aan. "We hadden fors geïnvesteerd in opslag van olieproducten, maar ik werd ik de kerst gewezen op verborgen kosten en andere ellende. Toen dacht ik in een flits; we halen het nieuwe jaar niet." Het liep goed af.

Zijn vrouw, die er al vanaf het begin bij is, ondersteunt Goedvolk waar het kan. En mogelijk neemt een van zijn twee kinderen later het stokje over. "Maar we zien wel hoe het loopt, zo vanzelfsprekend als vroeger zijn opvolgingen niet meer."

Net over de grens in het Duitse Neuss wekken generatoren met biobrandstof duurzame energie op. Deze moeten in de plaats komen van dieselgeneratoren op bouwplaatsen en in schepen. 

Biobrandstof

Ondanks de behoedzame groeistrategie koos hij er eind jaren negentig voor om te gaan investeren in biobrandstof. In 2005 opende het bedrijf het eerste tankstation in Nederland waar automobilisten benzine gemengd met bio-ethanol, afkomstig van suikerriet, kunnen tanken.

Maar de periode dat je 'erbij hoorde' als je het over duurzaamheid had is voorbij, meent Goedvolk. "De scherpe kanten zijn er vanaf. Het is door de traditionele oliewereld, de automobielindustrie en de politiek niet echt opgepakt."

En de accijnsverlaging voor biobrandstof dan, die deze maand werd ingevoerd? Goedvolk, geërgerd: "Ach, kom op. Al in 2006 kon ik in Berlijn dankzij Duitse accijnsverlagingen voor 95 cent een liter biobrandstof (E85) tanken. In Nederland kostte diezelfde liter 1,95 euro. Het was als Nederlandse automobilist bij wijze van spreken goedkoper om voor je tankbeurt naar Berlijn te rijden."

Bijmenging

Maar de grootste teleurstelling moest nog komen. Goedvolk, nu echt boos: "In het kader van het Kyoto-protocol sprak de politiek met ons af, dat er dit jaar bij alle verkochte brandstof minimaal 5,75 procent biobrandstof zou moeten worden bijgemengd. Minister Cramer zet daar ruim een jaar geleden een dikke streep door en maakt er eigenhandig 4 procent van."

Dat besluit volgde op een lobby van grote oliebedrijven en de automobielindustrie, die miljarden aan investeringen in reguliere olie moeten terugverdienen. En op de discussie over biobrandstof die met voedsel zou concurreren.

"De omzet van biobrandstoffen is nog geen 1 procent van de totale voedselproductie", werpt Goedvolk tegen. De zogeheten eerste generatie biobrandstoffen, gewonnen uit voedselgewassen, wordt volgens hem snel opgevolgd door de tweede generatie, gewonnen uit bijvoorbeeld houtsnippers en gras.

Liters

Het niet doorgaan van 1,75 procent bijmenging scheelt Argos in ieder geval een hoop liters biobrandstof, en dus een hoop omzet. "We hebben daar flink voor geïnvesteerd", zegt Goedvolk. Enkele maanden na Cramers besluit opende Argos een spiksplinternieuwe biodieselfabriek, die koolzaadolie omzet in diesel, in Pernis. Ook andere Nederlandse energiebedrijven staken geld in biodiesel, "maar nu staat er misschien wel een fabriek teveel in ons land."

"Ik voel me wel eens een roepende in de woestijn", zegt Goedvolk in een vlaag van moedeloosheid. De overheid laat zich volgens hem gelden als een 'onbetrouwbare partner'. En de gevolgen gaan hem verder dan alleen biodiesel.

"Ik wil niet de zure ondernemer uithangen, maar dit kan ervoor zorgen dat allerlei groene initiatieven afgeremd worden. De gemiddelde ondernemer gaat hierdoor anders kijken naar het investeren in een nieuwe industrie."

Veranderingen

"Maar goed, voorlopig laten we dit onze investeringen in 'biofuels' niet in de weg staan", zegt hij uiteindelijk. "De energiewereld staat hoe dan ook aan de vooravond van ingrijpende veranderingen."

Vandaar, zegt hij, de deelname van Argos aan een aardgasproject in Afrika, het opwekken van duurzame elektriciteit in Duitsland, en de investeringen in Zuid-Amerikaanse lijnzaadplantages. "Wij willen de energieleverancier worden voor een wereld waarin de 'energiemix' drastisch verandert en die zijn olievoorraad langzaam maar zeker ziet opdrogen."

Bekijk alle afleveringen in deze serie