'Structurele bezuiniging van 29 miljard nodig'

DEN HAAG - De overheidsfinanciën lopen op langere termijn volledig uit de hand. Tot aan 2015 zijn daarom voor 29 miljard euro aan structurele bezuinigingen noodzakelijk. Gemiddeld betekent dat 1750 euro per Nederlander.

© ANP

 Video bekijken

Dat blijkt dinsdag uit een verkenning van het Centraal Planbureau (CPB) van de economische ontwikkelingen in de volgende kabinetsperiode.

Het CPB voorspelt voor 2015 een begrotingstekort van 2,9 procent van het bruto binnenlands product, terwijl dan een overschot van 1,5 procent nodig is om te voorkomen dat later de overheidsfinanciën ontsporen en de staatsschuld explodeert.

Opgave

De rekenmeesters spreken in hun verkenning van een forse opgave, vergelijkbaar met die aan het begin van de jaren tachtig, die de komende kabinetsperioden een grote inzet van politici vraagt.

Uit de cijfers komt naar voren dat de economische groei zich dit en volgend jaar weliswaar herstelt, met respectievelijk 1,5 en 2 procent, maar dat de gevolgen van de crisis vooral op langere termijn merkbaar zijn.

Door hogere belastinginkomsten en dalende werkloosheid daalt het begrotingstekort nog de komende jaren, tot 2,9 procent in 2015. Voor dit jaar wordt een tekort van 6,3 procent voorspeld.

Groei

Bij ongewijzigd beleid is de verwachte economische groei de komende kabinetsperiode 1,75 procent. De werkloosheid daalt van 6,5 procent in 2011 naar 5,25 procent in 2015. De koopkracht stijgt in die periode met gemiddeld 0,25 procent.

De hoge kosten op langere termijn zijn het gevolg van de recessie, met een historische krimp van 4 procent vorig jaar, en een hogere levensverwachting. Nederland is door de economische crisis ongeveer 5 procent van zijn bruto binnenlands product kwijt, het totaal wat in ons land wordt geproduceerd.

Dit verlies wordt naar verwachting niet meer goed gemaakt. Daarbovenop gaat het CPB ook uit van een fors hogere levensverwachting wat de overheid meer geld kost aan onder meer zorg en AOW. De levensverwachting op 65-jarige leeftijd neemt tot 2060 toe met 3,5 jaar.

Sociale zekerheid

De sociale zekerheid is, met uitzondering van de Wajong-uitkering voor mensen die van jongs af aan gehandicapt zijn, redelijk op orde. Dat zei directeur Coen Teulings van het Centraal Planbureau (CPB) in een toelichting.

Teulings noemt de woningmarkt, zorg, verkeer, ontslagrecht en pensioen als terreinen waar de komende tijd vooral knelpunten opgelost moeten worden.

Verkiezingen

De voorspellingen zijn van belang voor de politieke partijen die de komende weken hun verkiezingsprogramma's afronden, in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni. Zij hielden al rekening met forse ingrepen.

Het kabinet heeft vorig jaar ambtenaren gevraagd te zoeken naar mogelijkheden om structureel 35 miljard euro te bezuinigen. Hun resultaten worden over twee weken verwacht.