De twist tussen Kooistra en Heineken

AMSTERDAM - ‘Heineken gaat cafés Kooistra ontruimen’, kopten verschillende kranten gisteren, naar aanleiding van de uitspraak in een kort geding van afgelopen woensdag.

© ANP

In een juridisch robbertje stoeien om de betaling van miljoenen aan huur van de bekende Amsterdamse kroegen, Dante, Three Sisters, Exit en Luxembourg, draait het allemaal om de vraag of Sjoerd Kooistra aansprakelijk is voor de nalatigheid van aan hem gelieerde vennootschappen.

Heineken: "Het is een grote spaghetticonstructie aan vennootschappen, waarvan wij denken dat ze behoren tot het Kooistraconcern.” Kooistra betwist dat. Hoe zit het precies? NUzakelijk.nl en 925.nl zochten het uit.

Allebei gewonnen

“De rechter is duidelijk,” is de eerste reactie van Heineken.”Wij hebben recht op ons geld en dat moet nu betaald worden, anders mogen we de cafés ontruimen. Kooistra blaast op zijn beurt de overwinningsfluit.

“Ik heb helemaal niets verloren, deze uitspraak is heel goed voor mij.” Juist. Een zo simpel mogelijke uitleg van de verwikkelingen.

Heineken dwingt afname bier af via constructie

Vorig jaar maart werd bekend dat Heineken de verhuur van 31 cafés van Kooistra overneemt. Daar was een goede reden voor. Heineken mag, met een marktaandeel van meer dan 30 procent, volgens de mededingingsregels kroegbazen niet dwingen voor een langere periode alleen tapbier van Heineken af te nemen. De brouwer wil dat natuurlijk wel graag.

Waar regels zijn, zijn er ook manieren om deze te omzeilen. Wanneer een brouwer verhuurder is van een café, mag zij volgens een besluit (pdf) van de NMA uit 2003, zo’n afnameverplichting wel afdwingen. En daar wilde Kooistra wel aan meewerken middels een mooie papieren constructie.

Hij verhuurt nu zijn cafés aan Heinekenen, zodat die kroegbazen alsnog kan verplichten alleen haar gerstennat te schenken. Een 'voor wat hoort wat-verhaal' lijkt het te zijn. Heineken: “Wij staan borg voor 60 miljoen aan leningen van Kooistra. Dan is het toch niet zo gek dat we willen dat hij ook ons bier afneemt. Of wel?”

Heineken laat anderen pacht innen

Maar Heineken wil dan niet zelf de contacten met de kroegbazen onderhouden. Vandaar dat zij de kroeg weer onderverhuren aan een andere bv, die de pachten int.

De bv’s die dat voor Heineken doen, Gouden Kooi bv, eigendom van Kooistra’s nichtje Grietje van der Veen en Kropa exploitatie, eigendom van Kooistra’s boekhouder Wustenfeld, doen dat voor Heineken.

In de praktijk

In schema ziet dat er als volgt uit.

In de oorspronkelijke opzet was de constructie als volgt. Plassania verhuurt zijn cafés aan Heineken, die ze weer doorverhuurt aan Gouden Kooi bv, dat 100 procent eigendom is van Kooistra’s nichtje Grietje van der Veen. Tot 11 november 2009 was Plassania, de holding van Kooistra, directeur van de bv die de pachten van kroegen had moeten innen en weer door moeten sluizen naar Heineken.

Gouden Kooi wordt Kropa

Vorig jaar echter werd Gouden Kooi als tussen bv vervangen door weer een andere bv, Kropa exploitatie. Deze bv is van de boekhouder van Sjoerd Kooistra, Hendrik Wustenfeld, die overigens ook directeur is van Gouden Kooi bv. Dan ziet de constructie er als volgt uit.

Kropa werd door Heineken uiteindelijk niet geaccepteerd als nieuwe tussen bv. Wustenfeld zelf laat weten dat hij zich heeft teruggetrokken, omdat Heineken niet wilde betalen voor zijn diensten als tussenpersoon.

Het ‘Kooistra concern’

Hoe het ook zit, in ieder geval heeft Heineken nooit de huur ontvangen. Aangezien zij Kropa niet meer accepteerden als tussen bv, eisen ze nu dat Gouden Kooi alsnog de pachten terugbetaalt. De brouwer wil nu zijn geld zien. “Betalen, betalen, betalen”, is de eerste reactie van Heineken. Wij hebben absoluut niets tegen Kooistra, maar hij moet wel gewoon betalen wat hij moet betalen.”

Maar Kooistra bestrijdt dat hij ook maar iets te maken heeft met zowel Gouden Kooi als Kropa exploitatie. Heineken denkt daar heel anders over. “Kijk je hebt natuurlijk een formeel verhaal en een informeel verhaal. Wij denken dat al die bv’s onderdeel zijn van het Kooistra concern. En ook de rechter dacht daar in december zo over:

'1.5. Plassania, Gouden Kooi en Kropa zijn vennootschappen die behoren, althans behoorden, bij – kort gezegd- het concern dat gecontroleerd wordt door dhr. Kooistra, hierna te noemen: het Kooistra-concern. Wustenfeld is directeur van zowel Gouden Kooi als Kropa.''

Klik hier (pdf) voor de hele uitspraak van het kort geding op 15-12-2009

Kooistra:“Grietje is mijn nichtje. Dat weet iedereen. Als je naar mij belt, dan krijg je Grietje aan de lijn. Dat vind ik heel normaal. Maar zij heeft haar eigen bedrijf en inkomen.Daar heb ik verder niets mee te maken.”

En Wustenfeld dan? Tuurlijk ken ik Wustenfeld wel, al tien jaar. Maar ik ken die mensen van Heineken ook heel goed.”

Kooistra voorlopig gevrijwaard

In de uitspraak van afgelopen woensdag oordeelde de rechter dat Kooistra of zijn holding Plassania nu niet aangesproken kan worden op de achterstanden van Kropa en Gouden Kooi. Maar ze raadt een rechter, mocht er ooit een bodemprocedure volgen, aan deze relaties eens goed na te gaan.

En of het daar ooit van komt, is de vraag. Als Heineken het geld krijgt, dan gaat ze de cafés ook niet ontruimen. “Ons maakt het niet uit wie er betaalt, als het geld er maar komt." Tja en wie dat gaat betalen?

Kooistra:"Ik in ieder geval niet. En als Gouden Kooi dat niet kan, dan gaat ze failliet. Dat vind ik prima. Of ik dat niet lullig vind voor mijn nichtje? Nee, ik heb zoveel familieleden."

Wordt ongetwijfeld vervolgd.