IMF voorspelt langdurig hoge werkloosheid

WASHINGTON - Door de diepe recessie van afgelopen jaar blijft de werkloosheid in de meeste grote economieën ook volgend jaar hoog. Dat voorspelt het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een woensdag gepresenteerd rapport.

© ANP

Het fonds verwacht dat de werkgelegenheid dit jaar licht zal toenemen, maar dit zal niet genoeg zijn om de werkloosheid omlaag te brengen.

Volgens het IMF wordt de arbeidsmarkt extra hard geraakt door de financiële crisis en de neergang van de huizenmarkt. Doordat veel bedrijven moeite hebben om aan krediet te komen zijn meer banen verloren gegaan dan in normale periodes van recessie. De malaise op de huizenmarkt raakt daarnaast vooral arbeidsintensieve sectoren, zoals de bouw.

Daling

De werkloosheid is tijdens de recessie niet overal even sterk gestegen. In Spanje, Ierland en de Verenigde Staten nam het werkloosheidspercentage door de economische crisis en de forse daling van de huizenprijzen met 4 tot 8 procentpunt toe.

In landen als Japan, Italië en Nederland bleef de groei van de werkloosheid tot nu toe echter beperkt tot ongeveer 1 procentpunt.

Deeltijd-WW

Volgens het IMF is de bescheiden stijging in die landen voor een belangrijk deel te danken aan de maatregelen die werkgevers in staat stelden om een deel van hun personeel tijdelijk naar huis te sturen, zoals in Nederland gebeurde met de instelling van de deeltijd-WW.

n Duitsland, waar op het hoogtepunt van de crisis ruim 3 procent van de beroepsbevolking gebruikmaakte van de regeling voor arbeidstijdverkorting, nam de werkloosheid tijdens de recessie zelfs licht af.

Om de groei van de werkgelegenheid in de komende tijd te stimuleren moeten overheden echter goed nadenken hoe ze deze programma's kunnen beëindigen, stelt het IMF. Hoewel een maatregel als deeltijd-WW de stijging van de werkloosheid op korte termijn beperkt, belemmert hij de doorstroming van werknemers van krimpende sectoren naar bedrijfstakken met een beter toekomstperspectief.

Contract

Het IMF roept landen ook op een einde te maken aan de strikte scheiding tussen werknemers met een tijdelijk en een vast dienstverband. Volgens de economen is het beter meer werknemers een contract voor onbepaalde tijd te geven, waarbij ze geleidelijk meer rechten op ontslagvergoeding en werkloosheidsuitkering opbouwen in de tijd dat ze bij een bedrijf werken.

Volgens het IMF is in veel landen een gescheiden arbeidsmarkt ontstaan. Aan de ene kant daarvan staan werknemers met een vast contract, die recht hebben op bijvoorbeeld scholing en een uitkering bij ontslag. Aan de andere kant staan werknemers met een tijdelijk contract, die nauwelijks of geen rechten opbouwen.

Die ongelijkheid en het feit dat vooral werknemers met een tijdelijk contract hun baan verloren tijdens de recessie, zorgen er volgens de economen voor dat in veel landen de druk toeneemt om flexibele arbeid tegen te gaan. Daardoor dreigen ook de voordelen van de flexibele arbeidsmarkt, die bedrijven in staat stelt snel te reageren op veranderingen in de economie, te verdwijnen, waarschuwt het IMF.

Rechten

Om dit te voorkomen en het gat tussen vast en tijdelijk personeel te overbruggen, pleit het IMF voor de invoering van een glijdende schaal. Daarbij krijgen meer werknemers een contract voor onbepaalde tijd, waarbij hun rechten op een ontslagvergoeding, werkloosheidsuitkering en scholing toenemen gedurende de tijd dat ze bij het bedrijf werkzaam zijn.

''Dit verkleint de onzekerheid voor bedrijven, verlaagt de kosten van ontslagbescherming en vergroot de flexibiliteit, zonder een gescheiden arbeidsmarkt te creëren'', concluderen de onderzoekers.