Geld besparen? Herijk je wereldbeeld!

Een mooi effect van de huidige crisis is dat veel organisaties een pas op de plaats maken.

Door Willem Ezerman | ASI Consulting

De omgeving dwingt hen om naar zichzelf te kijken. In veel gevallen plukken organisaties laaghangend fruit: externen en uitzendkrachten worden eruit gegooid, het opleidingsbudget wordt bevroren, luxeprojecten worden gestaakt, boventallige en ineffectieve medewerkers worden eindelijk eens ontslagen en waar mogelijk wordt er aanspraak gemaakt op de deeltijd-ww. Allemaal initiatieven om overeind te blijven en de crisis te overleven.

Klap
Deze organisaties hebben één ding gemeen: ze grijpen in op oppervlakteniveau. Het lastige daarvan is dat het dan wellicht lijkt alsof je de goede kant opgaat, maar de klap des te harder aankomt als je organisatie het toch niet haalt. Bezig zijn op oppervlakteniveau betekent a priori dat je bezig bent met symptoombestrijding. Het zijn acties om zoveel mogelijk op de oude voet verder te kunnen gaan.

De crisis biedt een kans. En die ligt niet in besparen, maar in benutten. Door een herijking te doen van uw wereldbeeld en de manier waarop uw organisatie functioneert in de wereld, kunt u een aantal fundamentele zaken aanpakken waardoor uw organisatie weer 'fit' is, de aansluiting met de realiteit hervindt. U kunt overstappen van organisatieversie 1900 naar organisatieversie 2000.

Achterover leunen
De crisis biedt de kans om eens actief achterover te leunen en met elkaar te bedenken waar het ook al weer om ging. Wat is onze 'core business', waar deden we het eigenlijk ook alweer voor, betekent onze missie nog werkelijk iets, wat zijn onze kernwaarden, wat is onze kerncompetentie, gebruiken we de competenties van onze medewerkers wel optimaal, welke ruimte bieden we onze medewerkers, wat bepaalt onze leiderschapsstijl, wie zijn onze klanten en wat willen we met hen, op basis waarvan is ons producten- en dienstenpalet samengesteld, wat is ons mensbeeld, hoeveel geld moeten we verdienen om succesvol te zijn en voor wie moeten we het verdienen?

En dat hoeft helemaal niet zoveel tijd te kosten, want als we eerlijk tegen onszelf en elkaar zijn, wordt heel snel duidelijk wat het belang is van de organisatie - niet dat van de individuele medewerkers en het management, maar van de organisatie zelf.

Lef
Het vraagt echter wel om lef, want het is wel zo handig dat iedereen dan ook naar zichzelf durft te kijken en zich af durft te vragen: ben ik de juiste persoon op de juiste plek, wat heb ik gedaan en nagelaten om deze organisatie tot dit punt te brengen, wat zou er gebeurd zijn als ik niet bij deze organisatie had gewerkt?

Dat naar jezelf kijken kun je trouwens ook - en graag het liefst - samen doen. En dat vereist dan weer vertrouwen. Vertrouwen dat anderen, degenen waar je mee en voor werkt, jou zullen beoordelen op datgene wat de organisatie en haar klanten nodig hebben. En niet, omdat je toevallig de baas of die moeilijke collega bent, sociaal gewenste antwoorden geven waardoor er im grund nog steeds niets verandert.

Op basis van zo'n inventarisatie kunt u zichzelf en elkaar de vraag stellen: wat kan ik bijdragen om ervoor te zorgen dat onze organisatie van versie 1900 wordt opgewaardeerd naar versie 2000?

Fit
Naar binnen kijken is overigens net zo belangrijk als naar buiten kijken. Alleen door binnen met buiten te verbinden kunt u echt de 'fit' maken met de omgeving. Dus is een goed beeld krijgen van de wereld waarin we nu leven essentieel. Door dat te doen, zult u ontdekken dat er een ander paradigma geldt voor de 21e eeuw (versie 2000) dan voor de 20e (versie 1900).

In versie 2000 spelen waarden als cocreatie, gebruik maken van elkaars krachten, kleinschaligheid en tijdelijkheid, waarbij mensen meerwaarde creëren in loosely connected temporary systems, zowel in traditionele organisatieverbanden als daarbuiten.

Hoewel dit allemaal tendensen zijn die al zichtbaar zijn, is de trekkracht van het industriële model nog enorm - getuige fenomenen als de bonussen voor bankiers die intussen al bijna een jaar bij een staatsbank werken. In versie 2000 gaat het niet primair om geld. Het gaat om samenwerken en het inzetten van de persoonlijke kracht.

Mogelijkheden
Door u aan te passen aan de realiteit en de mogelijkheden van de 21ste eeuw zult u automatisch geld besparen omdat u geen geld meer besteedt aan overbodige activiteiten en structuren.

Geld wordt een resultante van een samenwerkingsinspanning, en de winst zit hem met name op persoonlijk en relatie niveau omdat u alleen nog maar focust op datgene wat u als collectief wilt bereiken voor een bepaalde markt, en u hiervoor met elkaar afstemt welke competenties (kwaliteiten, vaardigheden, houding) ieder individueel hiervoor gaat inzetten. En omdat het vanuit en met vertrouwen gebeurt, is succes gegarandeerd. Ook financieel.

Gebruik de crisis dus goed, u kunt er veel geld mee besparen - en nog veel meer mee verdienen.

Willem is adviseur bij ASI Consulting