WOB ‘till you drop

De overheid is sinds het inwerkingtreden van de Wet Openbaarheid van Bestuur in 1980 verplicht om u inzicht te geven in (de totstandkoming van) haar besluitvorming wanneer u daar om vraagt.

Door Frans van Casteren | ASI Consulting

Het voldoen aan deze zogenaamde WOB-verzoeken dient transparantie richting de burger te bevorderen en daarmee goede en democratische besluitvorming te stimuleren.

Hoewel de overheid over het algemeen niet erg happig is op het behandelen van WOB-verzoeken - en sommige verzoeken zelfs ziet als een belemmering van de voortgang van werkzaamheden - zou zij zichzelf een groot genoegen kunnen doen door een meewerkende en zelfs interactieve houding aan te nemen.

BigWobber
Brenno de Winter is een goede bekende van de overheid wanneer het gaat om het (in grote getale) indienen van WOB verzoeken. Brenno de Winter plaatst de verkregen documentatie online op zijn internetpagina bigwobber.nl.

Op kleine schaal begonnen, maar inmiddels staat de site van journalist De Winter tjokvol met door de overheid verstrekte informatie, toegankelijk voor iedereen. Deze informatie is keurig geordend op onderwerp, betreffende instantie, datum van opvragen etc. Het resultaat is een indrukwekkende kennisbank met een grote diversiteit aan actuele onderwerpen.

Kennisgebrek
De onderwerpen die tot nieuwsgierigheid stemmen zijn toch vooral de onderwerpen die, door hun complexiteit of discutabele oordeelsvorming als onderdeel van besluitvorming, het minst transparant zijn: óók (of met name) voor de overheid zelf.

Eén van de zaken waar met name lokale overheden mee worstelen, is het gebrek aan kennis van nieuwe of specialistische beleids- en bedrijfsaspecten. Hierdoor verloopt besluitvorming moeizaam en blijven ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening ondermaats.

Nu kwaliteitsverbetering en efficiencyverhoging stokpaardjes zijn van de overheid, lijkt zich een uitgelezen kans voor te doen om Ambtenaar 2.0 in te schakelen en deze uitdagingen creatief te lijf te gaan.

Kosteloze open-innovatie

Een andere kijk op zaken is dat Brenno de Winter geheel vrijwillig en kosteloos een innovatieplatform heeft opgezet waarop overheden kennis kunnen vinden over de meest complexe onderwerpen waarmee zij dagelijks geconfronteerd worden.

Een slimme beleidsmaker zou er derhalve verstandig aan doen de servers van De Winter eens flink te laten roken wanneer hij of zij vanuit de ‘beter-goed-gejat-dan-slecht-verzonnen-gedachte’, bij de overige gemeenten in Nederland gaat shoppen naar informatie. Kostenloze open innovatie in tijden van bezuinigingen én een kwaliteitsinstrument om uniformiteit in beleidsvorming en -uitvoering te verbeteren. Soms is het maar beter om van een nood een deugd te maken.

Frans van Casteren is consultant bij ASI Consulting