Geel tegen oranje: 9-0

Van wie heeft Oranje eigenlijk verloren afgelopen zondag? Het verlies zat 'm behalve in Spanje, ook in de atmosfeer van de wedstrijd, de attitude van het Nederlands elftal, het optreden van de scheidsrechter met de 9 gele kaarten tegen Oranje als gevolg.

Door Loren Kruseman | ASI Consulting

Zo’n uitslag kom je in organisaties ook tegen. En dat is jammer, want de spelregels binnen organisaties bieden meer ruimte voor winst dan die bij voetbal. Het gaat erom wie je op de positie van de scheidsrechter zet.

Denkverschuiving

Organisatievraagstukken gaan soms over structuur, soms over techniek, soms over financiën en altijd over mensen. Waar plaats je welke medewerker? Wie moet met wie samenwerken om tot het beste resultaat te komen? Om tot oplossingen te komen die het gewenste verschil gaan maken moet je afstand nemen en je creativiteit prikkelen.

Pas eens een denkverschuiving toe door het vraagstuk in een andere context te plaatsen. Die van voetbal bijvoorbeeld (in ieder van ons schuilt immers een bondscoach).

Counter

Eerst tactiek bepalen; aanvallen of wachten op de counter? Over de vleugels of door het midden? Kijk dan naar de opstelling; 4-4-2 of 4-3-3? Gaat het om degradatie, dan is het alles of niets en moet je misschien verrassen met een vliegende keep. Volgt nog een zware wedstrijd; spaar dan bepaalde krachten op de bank.

Om het volledige creatieve potentieel te benutten is het goed om een organisatievraagstuk te begeleiden door een neutraal persoon; een facilitator. Deze persoon neemt in organisaties feitelijk de positie in die de scheidsrechter op het veld heeft. Met een wezenlijk verschil: hij grijpt niet in door het bestraffen van overtredingen. Want wat er dan gebeurt hebben we afgelopen zondag gezien:

Bonnen

Twee elftallen staan stijf van de spanning tegenover elkaar, bereid om alles te doen om de finale te winnen. Scheidsrechter Webb is zich hiervan bewust en geeft geen centimeter ruimte voor ongeoorloofd gedrag op het veld. Hij valt terug in zijn dagelijkse beroep van politieagent en deelt kwistig bonnen uit.

Maar ook Webb is maar een mens; hij treedt tegen de ene overtreding wat te stevig op, terwijl hij de andere net niet ziet. Met de nodige frustratie van de spelers tot gevolg. De inzet van het spel – het beste voetbal ter wereld met als bekroning de beker – verschuift naar verzet tegen de gele scheidsrechter en soms brute wraakacties richting het andere elftal.

Het Nederlands elftal verliest niet alleen met 1-0 van het Spaanse, maar ook met 9-0 van Webb’s gele kaartenregen. En uiteindelijk van zichzelf, want de houding op het veld is een (gele) smet op het Oranjeblazoen.

Mandaat

Webb´s mogelijkheden om de negatieve spiraal te keren waren beperkt omdat hij gebonden was aan het mandaat van de arbiter: handhaven en bestraffen. Hij had geen interventiemogelijkheden om mooi voetbal te stimuleren en de teams boven zichzelf uit te laten stijgen.

In de context van organisaties zijn die interventiemogelijkheden er wel. De facilitator beheerst ze. Ook hij acteert in spannende situaties, maar zet de spanning om in winst. Door mensen in de organisatie buiten de gebaande paden te begeleiden, hen uit hun comfort-zone te lokken en groei te stimuleren.

Loren Kruseman is consultant bij ASI Consulting