Dissociërend op vakantie

Betrokkenheid en afstand helpen allebei bij het verbeteren van een organisatie.

Door Loren Kruseman | ASI Consulting

Terwijl Pakistan overstroomt, druppelt op giro 555 slechts summier geld binnen voor noodhulp. Ondermeer omdat we kritisch zijn op het functioneren van hulporganisaties.

Die kritische blik ontbreekt nogal eens richting het functioneren van de organisaties waar we zelf mee (samen-)werken. Terwijl we daar juist weer veel royaler in investeren. Associëren en dissociëren we wel genoeg?

Op reis met m’n geweten

Ik heb vakantie, maar lig niet in een hangmat met een cocktail onder de evenaar. Nee, ik zit in gewetensnood. In Pakistan worden miljoenen mensen getroffen door een ramp en ik heb nog niks gedaan of gegeven.

Ik moest maar eens nagaan wat mij tegenhoudt, want mijn geweten gaat m’n vakantie nog vergallen. Een probleem is mijn kritische houding ten opzichte van de organisatie van hulpinstellingen. Maar misschien is dit beroepsdeformatie van een organisatieadviseur.

Afstand

Het werkelijke probleem blijkt afstand te zijn. Ik voel me te weinig betrokken bij gebeurtenissen aan de andere kant van de wereld. Maar dat is toch kwalijk! Als organisatieadviseur lig ik wakker van mensen die met hun bedrijf in de problemen zitten.

Ik voel me geroepen om me extra in te zetten, te redden wat er te redden valt en verbind me met het lot van de organisatie, omdat het in m’n directe werksfeer ligt. En ondertussen bekommer ik me niet om mensen die geen dak boven hun hoofd hebben, geliefden verliezen en honger leiden.

Associëren en dissociëren

De psychologie heeft een verklaring voor mijn ambivalente gedrag waarin ik me als vanzelf inspan voor mijn directe omgeving en me minder bemoei met zaken op afstand; het gaat om associëren en dissociëren.

Ik associeer me met situaties in mijn directe omgeving; ze raken me en vanuit mijn verbondenheid en zetten me aan tot een onvoorwaardelijke bijdrage. Heel mooi natuurlijk, maar soms wat weinig doordacht en kritisch.

Met situaties op afstand dissocieer ik me; ik kijk objectief en beoordeel kritisch, maar word niet zodanig geraakt dat ik me ook inspan om iets te kunnen betekenen.

Loyaal

In mijn beroep zijn associëren en dissociëren beide belangrijk. Als ik wakker lig van een bedrijfsprobleem ben ik zodanig geassocieerd dat ik weliswaar loyaal en royaal ben, maar de objectiviteit mis om als adviseur goed te acteren.

En in de situatie met Pakistan ben ik zodanig gedissocieerd dat ik weliswaar kritisch ben op het functioneren van de hulporganisaties, maar de verbondenheid met het lot van medemensen mis en dus ook de royaalheid om te schenken.

Gevoel

Gelukkig kun je je bewust associëren en dissociëren. Vakantie is een probaat middel om te dissociëren van mijn werk. En vanuit de coachingspraktijk pas ik een oefening toe om te associëren met het lot van medemensen in Pakistan: de beelden die we via tv en internet tot onze beschikking hebben haal ik nog eens helder voor de geest en ik ga na welk gevoel ze bij mij oproepen.

Even onprettig, maar wel activerend om een bijdrage te leveren aan giro 555. Nu snel weer dissociërend op vakantie.

Loren Kruseman is consultant bij ASI Consulting