Schepen met zure of zoete appelen?

Wie de Baltic Dry index beschouwt als indicator voor economisch herstel, zou wel eens het schip in kunnen gaan.

© ANP

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer

Indicatoren zijn er in vele soorten en maten en het belang dat eraan gehecht wordt varieert door de tijd. Op zoek naar tekenen van nakend economisch herstel is daarom de ontwikkeling van de Baltic Dry index met argusogen gevolgd.

Een forse stijging in dollars gemeten vanaf het dieptepunt op 5 december vorig jaar zorgde er in de eerste helft van het jaar volgens velen voor dat de vlag uit kon. Naast de opluchting dat het ergste leed geleden leek in de financiële sector gaf het mede voeding aan de enorme aandelenrally. Maar, terwijl aandelen nog steeds in koers stijgen, doet de Baltic Dry index dat niet.

Bulk
De Baltic Dry index is het gemiddelde van de scheepvaarttarieven voor overzees bulkvervoer. De koers wordt samengesteld op basis van de tarieven die worden betaald om grondstoffen te vervoeren op de 25 drukst bevaren scheepvaartroutes. Deze index wordt dagelijks vastgesteld en gepubliceerd door de Baltic Exchange, de wereldwijde marktplaats voor scheepstransport.

Alleen de scheepsvervoerders en aanbieders van grondstoffen mogen op deze beurs handelen. Hoewel het een samengestelde index geeft en voor reders of bevrachters misschien niet zo interessant, wordt de Baltic Dry index door de financiële markt gezien als één van de meest zuivere voorspellende indicatoren van de wereldeconomie.

De scheepvaarttarieven reageren op het volume van de wereldhandel en geven daardoor een goede verwachting voor de toekomst weer. De speculatiefactor is afwezig, omdat een schip alleen gecharterd wordt als er daadwerkelijk lading te vervoeren is, anders wordt het wel een heel dure aangelegenheid.

Vraag
Algemeen wordt aangenomen dat stijgende prijzen en dus een toename van de waarde van de Baltic Dry index het gevolg zijn van een grotere vraag, omdat er blijkbaar meer vervoerd moet worden. Voor de beeldvorming even een paar cijfers. Op 20 mei vorig jaar bereikte de Baltic Dry index een hoogtepunt van 11.793, waarna de index in december kelderde naar 663.

Afgelopen mei was de index weer opgelopen tot boven 4.000, terwijl deze nu al enige tijd rond 2.400 schommelt. Vanaf het dieptepunt is dat nog steeds een enorm herstel, maar het 'normale' rendabele niveau van rond 5.000 is nog lang niet bereikt.

China
Er moet niet uit het oog verloren worden dat de stijging van de Baltic Dry index in de eerste helft van dit jaar samenviel met de sterke voorraadopbouw die in diezelfde periode in China plaatsvond. Deels zal deze zijn ingegeven door de wens meer spreiding aan te brengen in de wijze waarop de enorme overschotten worden aangehouden. Men wil immers minder afhankelijk worden van de Amerikaanse dollar.

Daarnaast kondigde de Chinese overheid enorme infrastructurele stimuleringsmaatregelen aan met een grote vraag naar ijzer en staal als gevolg. Zo wordt er volop geïnvesteerd in luchthavens en spoorwegen. Het gaat hier echter allemaal om binnenlandse investeringen waarvoor grondstoffen moeten worden ingevoerd, omdat China zelf weinig van dergelijke bodemschatten in huis heeft.

Capaciteit
Nu de voorraadopbouw (voorlopig) ten einde lijkt te zijn gekomen, moet nog maar blijken hoe houdbaar het herstel van de Baltic Dry index is en hoe goed deze index daadwerkelijk kan dienen als indicator van toekomstig herstel van de wereldeconomie. Daar komt nog eens bij dat de scheepscapaciteit flink omhoog gaat.

Zo kennen we in eigen land de scheeps-cv's en de problemen die daar onder invloed van de ingestorte wereldhandel zijn ontstaan. Aan de initiële beleggers worden aanvullende stortingen gevraagd om proberen te voorkomen dat hun investeringen al te veel averij oplopen.

Rotterdam
En wat te denken van de overslag van goederen in de Rotterdamse haven die in de eerste zelf maanden van dit jaar met 13,4 procent daalde (de overslag van ertsen en schroot nam zelfs met 61 procent af) in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder en alle schepen die wereldwijd op zee voor de havens liggen te wachten?

Wat ik met bovenstaand betoog wil aangeven is dat u ervoor moet waken de Baltic Dry index klakkeloos als indicator voor economisch herstel te gebruiken. Daar zou u wel eens het schip mee in kunnen gaan.

Martine Hafkamp won in 2008 de Gouden Stier als beursvrouw van het jaar