De toon maakt de muziek

Als iets de afgelopen maanden duidelijk is geworden, is het wel dat beurzen grotendeels gedreven worden door sentiment en slechts in geringe mate door fundamentele factoren. Alles is gestegen tot en met de aandelen van (soms bijna) failliete bedrijven aan toe.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer

De rente op spaargeld daalt. Combineren we dat met een terugkerend vertrouwen en de vrees van spijtoptanten de (koers)boot te missen, dan hebben we de belangrijkste oorzaken van de recente stijging te pakken. Dat de ene regeringsleider zich beter realiseert dan de andere dat vertrouwen een groot goed is, blijkt wel uit de totaal verschillende wijzen waarop burgers worden benaderd en toegesproken.

Het heeft er alle schijn van dat lang niet iedereen ervan doordrongen is dat de consument de doorslaggevende factor is voor het realiseren van een blijvend economisch herstel.

Prinsjesdag
Elk land lijkt de leider te krijgen die het verdient. Waar de optimistische Amerikanen worden gestimuleerd door de opzwepende en positief ingestelde Obama, moeten wij Nederlanders het op Prinsjesdag doen met een boodschap van het kabinet waarin somberheid troef is. En dat terwijl vorig jaar om deze tijd ons nog verzekerd werd dat we rustig konden gaan slapen twee dagen nadat de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers failliet ging en het financiële systeem op instorten stond.

Waarom is het Nederlandse kabinet toch zo somber? Ik zie heus wel dat de overheidsfinanciën er minder rooskleurig voor staan dan wenselijk is en dat de huidige tekorten niet houdbaar zijn. De inkomsten uit belastingen en sociale premies zijn gedaald, terwijl de uitgaven explosief zijn gestegen.

Maar ik blijf er bij dat regeren vooruitzien is en in dat licht is het kabinetsoptreden strategisch gezien op z’n zachtst gezegd niet erg handig. Zeker niet als uit peilingen van het CBS blijkt dat de Nederlandse consumenten voor het eerst in twee jaar weer positief zijn over de economie in de komende twaalf maanden.

Koopbereidheid
Het is volgens mij dan ook niet zo verwonderlijk dat in Nederland de koopbereidheid van consumenten in september licht daalde en het oordeel over de eigen financiële situatie wat betreft het komende jaar verslechterde.

Als je maar vaak genoeg te horen krijgt dat de prijzen zullen dalen, stel je al snel je eerder geplande uitgaven uit. Zo gaan bedrijfsomzetten niet omhoog en vloeit er bijvoorbeeld minder omzetbelasting de staatskas in. Die terughoudendheid wordt nog eens versterkt als je de indruk hebt niet zeker van je baan of inkomen te kunnen zijn.

De uitspraak van Wouter Bos dat alles bespreekbaar moet zijn en er iets gedaan moet worden aan de vele miljarden die in de vastgoedmarkt worden rondgepompt is een duidelijk signaal dat de hypotheekrenteaftrek in de huidige vorm op de helling gaat.

Toon
Het is de toon die de muziek maakt en het wordt hoog tijd dat men daar op regeringsniveau van doordrongen raakt. Men zegt ervoor te willen zorgen dat de toekomstige generatie niet met torenhoge schulden wordt opgezadeld.

Maar het is ook zo dat de kost voor de baat uit gaat. Natuurlijk moeten de overheidsfinanciën op orde komen, maar de afgelopen tijd hebben buitengewone omstandigheden om buitengewone maatregelen gevraagd. Pas als men erin slaagt het vertrouwen van de burger en dus de consument blijvend te herstellen, draagt men bij aan een duurzaam economisch herstel. Want, hoe sneller de economische bedrijvigheid weer op peil is, hoe eerder ook de inkomsten van de overheid zullen stijgen.

Ik kan u verzekeren dat een opbeurende toon daar veel aan kan bijdragen en bovendien kost dat niets! Blijf daarom net als veel andere beleggers liever op zoek naar lichtpuntjes, die zijn er namelijk wel degelijk.

Martine Hafkamp won in 2008 de Gouden Stier als beursvrouw van het jaar