Geld ophalen met emissies

De vorige keer besprak ik in mijn column het disfunctioneren van banken. Deze keer is het de beurt aan een rechtstreeks gevolg daarvan: het grote aantal emissies.

Leon Hillen | Vermogensvisie. In samenwerking met Belegger.nl

Voor banken is het makkelijker gemaakt aan vreemd vermogen te komen, door gunstiger voorwaarden voor lenen bij de centrale bank. Toch zijn de banken zelf minder scheutig in het verstrekken van vreemd vermogen aan de partijen die van hen afhankelijk zijn: particulieren die een hypotheek willen. En dat geldt voor bedrijven die willen investeren, een nieuwe financiering zoeken, of een bestaande regeling willen herfinancieren.

Als een bedrijf niet aan vreemd vermogen kan komen, of enkel op ongunstige voorwaarden, dan rest er altijd nog het beroep op de kapitaalmarkt. In geval van een beursnotering kan geld worden opgehaald wat dan niet als vreemd vermogen wordt gezien, maar als eigen vermogen doordat investeerders op de beurs mede-eigenaar worden van het bedrijf.

Claimemissie
Het ophalen van eigen vermogen door een bedrijf geschiedt doorgaans via een emissie van aandelen, waarbij meestal de vorm van een claimemissie wordt gekozen. In het Engels heet dit een rights issue.

In deze vorm wordt voor elk bestaand aandeel een claimrecht uitgegeven. Een of meerdere van deze claimrechten zijn benodigd om een nieuw aandeel, of een veelvoud daarvan, te bemachtigen tegen de vooraf vastgestelde emissieprijs. Het claimrecht is doorgaans ten tijde van de emissie beursgenoteerd en vertegenwoordigt een waarde welke theoretisch te berekenen is middels de gegevens beurskoers, emissiekoers en omwisselverhouding.

Claimrechten kunnen op de beurs worden verkocht, maar om het belang van voor de emissie op peil te houden dienen alle rechten te worden uitgeoefend. Een claimemissie leidt per definitie tot verwatering van het aandelenkapitaal, omdat er veel meer aandelen bijkomen. Het bedrijf wordt zeg maar in meer mootjes gehakt, zonder dat het bedrijf zelf of de waarde ervan toeneemt.

ING en InnoConcepts
Op dit moment spelen in Nederland de actuele gevallen ING, dat 7,5 miljard euro op wil halen, en het veel kleinere InnoConcepts. Eerder dit jaar gingen Heijmans, Wavin en TomTom voor. In België hadden we onlangs Deceuninck, Exmar en eerdaags Option met een claimemissie.

En op de Franse markt hebben recent enkele grote bedrijven geld opgehaald via de beurs en lopen ook nu nog een stuk of drie, vier claimemissies in middelgrote en kleinere bedrijven. Kort door de bocht kan je stellen dat de markt recent overspoeld wordt door claimemissies. Er wordt steeds meer geld gevraagd van aandeelhouders om hun belang in een onderneming op peil te houden. En anders moeten nieuwe aandeelhouders dat geld fourneren, maar ook zij kunnen hun centen maar een keer inzetten.

Stuctureel herstel moeilijk
Dit is voor de beurs in het algemeen een gevaarlijke situatie die structureel beursherstel moeilijk maakt. Want ook de kapitaalmarkt heeft geen oneindige toevloed van cashmiddelen, zelfs niet nu de rente zo laag staat. Om maar niet te denken aan een situatie in geval van een aantrekkende rente. Tekenend is de situatie bij ING.

Zelf profiteur van goedkoop overheidsgeld en daarmee zijn ze vooral gaan speculeren. Nu de overheid dat geld deels wil terugzien, mag de aandeelhouder bijpassen in plaats van dat ze deels hun speculatiewinsten gebruiken.

Daarnaast is het zo dat bedrijven als Heijmans, Wavin en TomTom enkel hun toevlucht tot een emissie zochten omdat de banken als financierders niet meer zo happig zijn. In mooie termen heet het dan dat convenanten op breken staan en nieuwe afspraken nodig zijn. En als die nieuwe afspraken voor beursgenoteerde bedrijven onaantrekkelijk dreigen te worden, probeert men het geheel of gedeeltelijk via de aandeelhouder.

Zoals gezegd leidt dit tot enorme verwatering en koersen die vrijwel zeker nooit meer de vroegere hoogtepunten in vizier krijgen. Aandelen als Heijmans en Wavin werden bijkans pennystock, TomTom noteert nu ongeveer op een tiende van de vorige top. En neem van mij aan dat het voor ING een hels karwei wordt om weer boven de 10 euro te komen, tenzij ze ook daar een omgekeerde aandelensplitsing doorvoeren.

Meest nadelige effect van de toename in aantal claimemissies blijft echter dat er grenzen zijn aan de mogelijkheden van de kapitaalmarkt en de wil van beleggers en investeerders om al deze nieuwe aandelen op te nemen. In mijn optiek een serieuze factor die de beurs komend jaar parten gaat spelen, en zal bijdragen aan een moeizaam beursjaar 2010.

Leon Hillen is een 'selfmade' beursdeskundige en expert op het gebied van stockpicking. Volg hem ook via http://twitter.com/leonhillen