De cost gaet voor de baet uyt

Er is regelmatig reuring over de kosten die banken en vermogensbeheerders hun klanten in rekening brengen. Met ronkende brochures en pakkende teksten wordt hier door een aantal partijen listig op ingespeeld.

© ANP

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met

Belegger.nl

Naast partijen die werken met een vaste beheervergoeding, meestal als percentage van het beheerde vermogen, zijn er anderen die pretenderen goedkoper te zijn en extra gemotiveerd hun best te doen, omdat hun eigen beloning daar al dan niet deels van afhangt. Zo zijn er (fonds)beheerders die werken op basis van ‘no cure, no pay’ of een vergoeding die (deels) gekoppeld is aan de geleverde prestatie, de zogenaamde performance fee.

Hulde

Nu zijn er natuurlijk altijd beleggers die prima hun eigen boontjes kunnen doppen en alle vergoedingen die aan banken of vermogensbeheerders moeten worden afgedragen zonde van het geld vinden. Hulde hiervoor! Er zijn echter ook heel veel mensen die wegens gebrek aan tijd, interesse of inzicht niet zelf hun portefeuille willen beheren. Zij hebben er geld voor over om dat te laten doen door een partij die ter zake kundig is.

Zo huur ik voor klusjes bij mij thuis ook een deskundige klusjesman in, al zou ik op het eerste gezicht goedkoper uit zijn als ik het zelf zou doen. Die meerwaarde om het door een vakbekwaam persoon te laten doen is mij zoveel waard dat ik bereid ben te betalen voor een dienst.

Kritisch

Met vermogensbeheer zou het precies hetzelfde moeten zijn. Blijf daarbij wel kritisch. Het moet vooraf helder en duidelijk zijn welke kosten u in rekening worden gebracht en ook waar de totale in rekening gebrachte kosten uit bestaan. Zo zijn bij de proposities van ‘no cure, no pay’ en een performance fee wel de nodige kanttekeningen te plaatsen, hoe onbaatzuchtig beiden op het eerste gezicht misschien lijken.

Laat ik beginnen met de eerste. Niet alleen banken verdienen aan iedere transactie die er voor u wordt gedaan of aan de eigen fondsen waarin zij voor u beleggen. Ieder vermogensbeheerkantoor krijgt een deel van de kosten die de depotbank, waar uw portefeuille is ondergebracht, voor effectentransacties in rekening brengt retour.

Dat is niet iets waar geheimzinnig over hoeft te worden gedaan. Daar bovenop ontvangen beheerders van diverse fondsenhuizen (jaarlijks) 'kickbacks' als zij het desbetreffende beleggingsfonds bij hun klanten plaatsen. Om over de kosten die in eigen beleggingsproducten verwerkt zitten nog maar te zwijgen…

Geld

Linksom of rechtsom wordt er door de desbetreffende partij dus wel geld aan u verdiend. Als het niet in de vorm van een beheervergoeding is, dan is het wel in de vorm van retourprovisie over het aantal transacties dat voor u wordt gedaan. Een partij kan daardoor de schijn tegen hebben in de verleiding te kunnen komen af en toe een 'trade' te doen die niet per se het meeste voordeel voor haar klanten hoeft op te leveren.

Aan het hanteren van een 'performance fee', vaak in combinatie met een vaste basisvergoeding, zitten ook de nodige haken en ogen. Zo’n fee wordt niet alleen door een aantal vermogensbeheerders gehanteerd, maar ook door diverse aanbieders van beleggingsfondsen. De beheerder in kwestie kan de schijn tegen hebben dat hij, op het moment dat de (out)performance nog niet is gehaald, maar wat meer risico gaat nemen in de hoop het beoogde resultaat alsnog te behalen. Daarnaast is het arbitrair op basis waarvan die eventuele (out)performance wordt bepaald.

Wordt er gemeten en afgerekend op basis van een jaarlijks absoluut rendement of wordt de geleverde prestatie vergeleken met een benchmark? Voor welke benchmark wordt gekozen en in hoeverre sluit deze aan op uw doelstellingen en rendementsverwachtingen? En, last but not least, welk niveau, 'high watermark' in vakjargon, wordt als ijkpunt gehanteerd? Is dit een absolute grootheid of verschuift deze waarde naarmate de tijd verstrijkt? In het laatste geval loopt u als belegger het risico meer dan één keer te moeten betalen voor dezelfde rit omhoog.

Percentage

De meest zuivere en eerlijke methode is het volgens mij om na afloop van ieder kwartaal dan wel jaar een vast percentage over het beheerde vermogen in rekening te brengen. Sceptici zouden kunnen zeggen dat het de beheerder daardoor zou kunnen ontbreken aan drive een inspanningsverplichting te leveren, omdat hij z’n beloning toch wel krijgt. Niets is minder waar. Als het beheerde vermogen toeneemt, stijgt de vergoeding in absolute bedragen eveneens, in het omgekeerde geval daalt deze.

Er is dus wel degelijk sprake van een gezamenlijk doel, precies zoals het in mijn ogen zou moeten zijn. Geen beleggingsfondsen, eigen producten en geen verborgen kosten. Klanten mogen dan wel vaak te horen krijgen dat de kost voor de baat uitgaat, maar eerlijk duurt het langst.