(In)formeren

De Nederlandse verkiezingen hebben het land en haar bestuurders in verwarring achtergelaten.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Tijdens de verkiezingscampagne heeft de nadruk voornamelijk gelegen op de binnenlandse economische situatie en op de vraag waar en wanneer de aangekondigde miljardenbezuinigingen zouden moeten plaatsvinden.

Uit de verkiezingsuitslag blijkt eens te meer dat voor velen de eigen verworven rechten belangrijker zijn dan veranderende omstandigheden.

Bezuinigingen

Het Centraal Plan Bureau (CPB) rekende van een aantal politieke partijen de verkiezingsprogramma’s door, waarbij partijen een belangrijke randvoorwaarde opgelegd kregen. Zij moesten duidelijk aangeven waar zij de komende acht jaar de miljarden aan bezuinigingen vandaan dachten te halen.

Vervolgens probeerden de diverse partijen te scoren met voor hen voordelige uitkomsten van de rekenmeesters van het CPB.

Er moet echter niet vergeten worden dat het in deze programma’s om boekhoudkundige exercities gaat om de benodigde bezuinigingsmiljarden bij elkaar te toveren en houdbare overheidsfinanciën te creëren.

Handelsland

Wat mij in de verkiezingsdebatten zo verbaasd heeft, is dat er maar weinig aandacht was voor bijvoorbeeld het gegeven dat Nederland een handelsland is dat zowel kansen als bedreigingen kent op het gebied van de globalisering.

Ook het CPB ging in haar berekeningen, mede wellicht door tijdgebrek, grotendeels voorbij aan de vraag hoe de internationale conjunctuur zich de komende jaren zal ontwikkelen, terwijl dat voor een open economie als de Nederlandse is, een heel belangrijke variabele is.

Ons land is geen eiland en er staat geen groot hek omheen, hoe graag een aantal mensen dat wellicht zou willen. De wereld is groter dan Nederland en daarom moet een toekomstig kabinet, net als beleggers overigens, internationaal denken.

Het Nederlandse bedrijfsleven is ook internationaal en kent een groot aantal multinationals dat het leeuwendeel van de omzet buiten de landsgrenzen en Europa binnen haalt.

Vergrijzing

Wat voor kabinet er ook zal komen, de economische groei van Nederland zal laag blijven, hoe anders sommige partijen ons willen doen geloven. Dat hangt samen met het gegeven dat ons land aan het vergrijzen is en de beroepsbevolking afneemt.

Om dat laatste verschijnsel het hoofd te bieden is er in mijn ogen niet voor niets bij een aantal partijen ruimte voor maatregelen om de arbeidsparticipatie te stimuleren. Als gevolg van die lage economische groei zullen toekomstige kabinetten namelijk geen simpel extra financieel steuntje in de rug krijgen.

Besmetting

Daarom zal een aantal zaken internationaal moeten worden aangepakt en opgelost. Wat dat betreft hebben we weinig keus. Nederland zal ook haar steentje moeten bijdragen, omdat anders het gevaar van besmetting blijft dreigen.

De recente banken- en financiële crisis heeft eens te meer aangetoond waar dat toe kan leiden. Overheden zullen de financiën op orde moeten krijgen. Een sterk bedrijfsleven is zeer gewenst. Niet alleen voor beleggers, maar ook om als motor te kunnen dienen van houdbaar economisch herstel.

Hoe gunstig de doorrekeningen van het CPB voor de diverse partijen ook zijn uitgevallen, in de praktijk zal geen enkel partijprogramma volledig worden uitgevoerd nu blijkt dat er minstens drie partijen nodig zullen zijn om een meerderheidskabinet te kunnen formeren. Balkenende hield ons al voor dat het zoet pas kon komen na het zuur.

Lange termijn

Hij kon toen niet voorzien dat door allerlei internationale ontwikkelingen er nog veel meer zuur geneutraliseerd moet worden. Laten we hopen dat de lange termijnperspectieven daarbij niet uit het oog wordt verloren.

Pot verteren is volgens mij geen optie. Laten we ons niet langer bezig houden met de vraag wie onze kaas heeft gepikt, maar op zoek gaan naar andere. Aan informateur Rosenthal de schone taak om het gezegde ‘regeren is vooruitzien’ concreet invulling te geven.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp