Indexeren?

Grote partijen storten zich massaal op indexbeleggen. Daar waar in het verleden de kosten ondoorzichtig en hoog waren, lijkt indexbeleggen transparanter en meer inzichtelijk. Tenminste, zo wordt het door de marketingafdelingen neergezet.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Daarnaast wordt veelal het argument gebruikt dat het door indexbeleggen eenvoudiger is om risico’s te spreiden. Beleggers hoeven zich immers niet meer bezig te houden met het selecteren van aandelen, omdat er in één keer in alle aandelen van de desbetreffende index wordt belegd.

Hoe mooi dit allemaal op het eerste gezicht ook mag lijken, toch zou ik wel enkele kritische kanttekeningen willen plaatsen.

Spreiding

Laat ik eens beginnen met het argument van risicospreiding. Net zoals andere vormen van beleggen is indexbeleggen niet risicovrij, hoe veilig het u soms ook wordt voorgespiegeld. Er is een veelvoud aan indices en voor iedere tijd, omstandigheid en type belegger zijn er goede en slechte indices. Ook hier gaan risico en rendement hand in hand.

Des te hoger het risico, des te groter de mogelijkheid van een hogere opbrengst voor de belegger. De opbrengst waar beleggers naar streven is de risicovrije rentevoet plus een opslag. Hoe hoog die opslag moet zijn, is mede afhankelijk van de risicobeleving van de belegger.

Risico

Als belegger hebben we te maken met systematisch risico en specifiek risico. Systematisch risico is het risico dat men loopt door überhaupt te gaan beleggen. De waarde van de portefeuille kan door bijvoorbeeld een recessie of oorlog flink worden beïnvloed.

Specifiek risico is niet gerelateerd aan algemene marktbewegingen, maar gekoppeld aan de individuele activa waarin belegd is. Specifieke risico’s zijn bijvoorbeeld de kans dat een onderneming een boete van de EU krijgt, giftige activa op de balans heeft of producten moet terugroepen.

Voorstanders van indexbeleggen zeggen dat de markt beleggers wel compenseert voor systematisch risico, maar niet voor specifiek risico, omdat dit laatste risico met behulp van spreiding weg zou kunnen worden gediversifieerd. Door in een index te beleggen zou dat laatste risico worden opgeheven. Het doel van een indexbelegger is niet anders dan het volgen van het rendement van de index waarin wordt belegd.

Wijzigingen

Daarbij gaan indexbeleggers er voor het gemak aan voorbij dat de samenstelling van de diverse indices regelmatig wijzigt, evenals de weging die aan de diverse aandelen wordt gegeven. Een index als bijvoorbeeld de AEX wordt ook nog eens mede op basis van meest verhandelde aandelen samengesteld. Of daardoor een betere spreiding van risico ontstaat, waag ik te betwijfelen.

We hebben allemaal gezien wat 2008 ons bracht… De oogappeltjes worden er niet specifiek uitgepakt en de rotte appels heeft u ook gewoon in de mand, dit is nu eenmaal het lot van de indexbelegger.

Kennis

De kunst van beleggen is mijn inziens juist beslissingen durven nemen over aankoop of verkoop van aandelen op basis van kennis, ervaring en verwachtingen. Als belegger streef je een hoger rendement na, dan risicoloos gerealiseerd kan worden, en het nemen van meer risico moet vertaald worden in een beter rendement. Dit vergt een gedegen studie van de beoogde beleggingen op basis van fundamenten.

Met een indexbelegging bent u overgeleverd aan de nukken en grillen van de markt en kunt u zich niet verzekeren tegen een neergaande markt of er juist van profiteren, zoals bij een actief beheerde portefeuille wel kan met behulp van bijvoorbeeld opties, turbo’s en futures.

Begrijp mij niet verkeerd, indexbeleggen kan voor een deel van de portefeuille een uitstekende oplossing zijn voor markten die normaliter wat lastiger te bereiken zijn of waar een belegging in de regio volstaat. Maar ook dan geldt het devies dat we als belegger volgens mij de meeste baat hebben bij een beleid van selectieve spreidingsstrategie.

Wensen

Wat mij betreft is de grootste tekortkoming van indexbeleggen dat er geen rekening wordt gehouden met de specifieke wensen van iedere belegger. Geen mens is hetzelfde. Met een belegging op een onderliggende index zijn beleggers bovendien strategisch niet gewapend tegen het cyclische karakter van de markt.

Als het uw doel is uw vermogen meerjarig te laten groeien met zo min mogelijk risico dan is indexbeleggen niets voor u. In dat geval moet u op zoek gaan naar iemand die uw vermogen actief beheert door te zoeken naar beleggingskansen en die u verzekert tegen een neergaande markt.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp