Pappen en nathouden?

Weet u nog dat toenmalig minister van Financiën Wouter Bos ons, belastingbetalers, verzekerde dat de vele miljarden overheidssteun aan het Nederlandse bankwezen prima besteed zouden zijn en dat de kans zelfs zeer groot was dat hier winst op zou worden gerealiseerd? Voorlopig lijkt daar nog niet veel van terecht te komen.

Door Martine Hafkamp | Belegger.nl

Topman Zalm van ABN Amro heeft al laten doorschemeren dat het zeer onwaarschijnlijk is, dat de bank in staat zal zijn het door de overheid geïnvesteerde bedrag volledig terug te betalen.

Als de bankbestuurders en de diverse aandeelhouders, en in het geval van ABN Amro dus ook de Nederlandse overheid, niet door de zure appel heen bijten, zou het Basel III akkoord nog wel eens voor extra vertraging kunnen zorgen, niet alleen wat betreft het winstgevend krijgen van het bankwezen, maar ook wat betreft de economische ontwikkeling.

Eisen

Er is lang over gediscussieerd en veel Europese banken hebben zich er met hand en tand tegen verzet, maar Basel III is een feit. Er zijn dan wel de nodige compromissen gesloten, maar feit blijft dat de kapitaaleisen verhoogd zijn. In plaats van 2012, de datum die Amerikaanse toezichthouders hier in Europa ook graag hadden gezien, krijgen banken tot 2019 de tijd om te voldoen aan de nieuwe vereisten.

Die lange termijn is een gevolg van het feit dat in Europa veel meer een beleid van pappen en nathouden is gevolgd, terwijl in de Verenigde Staten de grote banken veel harder zijn aangepakt en al veel meer aan de verscherpte kapitaaleisen voldoen.

Stevige klus

Toch wil dat niet persé zeggen, dat Basel III een wassen neus is, waar in de loop van de gestelde periode eenvoudig aan kan worden voldaan. ABN Amro heeft een stevige klus voor de boeg. De bank is sowieso niet zo sterk gekapitaliseerd uit het splitsingsproces gekomen, vooral als gevolg van de laatste ontvlechting.

Er zijn twee mogelijke benaderingen om aan de nieuwe eisen van Basel III te voldoen. Zo kunnen de banken er natuurlijk voor kiezen hun bufferkapitaal door middel van winstinhouding te versterken. Als op grote schaal voor deze variant gekozen wordt, kan het jaren kunnen duren voor het net ingezette herstel zijn vruchten zal afwerpen en zullen banken lang een rem op de economische ontwikkeling blijven.

Zij zullen namelijk niet alleen winst inhouden, maar ook hoge(re) marges berekenen aan zowel het bedrijfsleven als particulieren om hun eigen, minder goede bedrijfsvoering te kunnen blijven voortzetten.

Emissie

Beter is het in mijn ogen daarom te kiezen voor de strategie die Deutsche Bank volgt. Er wordt nu direct berekend wat de eisen van Basel III betekenen voor de balans van Deutsche Bank en vervolgens vindt er direct een grote herkapitalisatie plaats door middel van een aandelenemissie.

Deutsche Bank is ervan doordrongen dat de kost voor de baat uitgaat en door de pijn in één keer te nemen, kan er op internationaal niveau meegespeeld (blijven) worden.

Voor de Nederlandse economie zou een additionele kapitaalinjectie door de overheid in ABN Amro het beste zijn, om de bank daarna in één keer weer een constructieve speler in de economie te laten zijn. Als er niets gedaan wordt, zal ABN Amro nog jaren een behoudende bank blijven, omdat ze hun eigen kapitaal moeten blijven versterken.

Voor de Nederlandse overheid ligt die optie, ondanks de voorgenomen bezuinigingen open, omdat het feitelijk om niet meer gaat dan een boekhoudkundige transactie. Er worden obligaties op de activakant van de bank gezet en daar krijgt de overheid aandelen van de bank voor terug.
Vervolgens kan bank weer een rol van betekenis gaan spelen en daardoor kan de Nederlandse staat eerder een gezonde bank terug de markt in zetten.

Geen ramp

Dat zal niet met winst kunnen, maar dat is op zich ook geen ramp. Bij ABN Amro is ingegrepen omdat het failliet laten gaan van die bank voor enorme economische schade gezorgd zou hebben en niet omdat er op verdiend zou moeten worden. De ergste schade is voorkomen en nu is het zaak de schade voor de Nederlandse belastingbetaler te beperken.

Een grote bank als ABN Amro een kwakkelende bank laten blijven kost uiteindelijk veel meer aan economische ontwikkeling en dus minder belastingopbrengsten en dat is echt geld.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp