'Beleggen is een vorm van vermaak'

AMSTERDAM - Een op de vijf particuliere beleggers baseert zijn beleggingsstrategie puur op intuïtie. Daarmee verliezen ze op jaarbasis zes procent, zo blijkt uit onderzoek van de economen Arvid Hoffmann en Hersh Shefrin onder 5500 Nederlandse beleggers.

"Beleggers die hun strategie puur op intuïtie baseren zijn relatief jong en onervaren en spreiden hun beleggingen niet erg. Ze nemen veel risico, willen tegen de markt ingaan en handelen bovengemiddeld veel", licht Hoffmann toe. 

De onderzoekers bestudeerden het handelsgedrag van particuliere beleggers over een periode van zes jaar en brachten daarbij hun psychologische achtergrond in kaart, hun voornaamste strategieën en hun beleggingsdoel. 

Hobby 

"Hieruit zijn heel verschillende types naar voren gekomen", aldus Hoffmann. "Zo blijkt iets meer dan tien procent te handelen puur om te kunnen speculeren, terwijl 25 procent het als hobby ziet." Bijna 40 procent heeft als doel vermogensgroei te realiseren. Ook het opbouwen van een financiële buffer wordt genoemd, evenals sparen voor het pensioen. 

De beleggers die voor het speculeren gaan, presteren het slechtst. "Zij handelen veel, in zowel aandelen, opties als futures", verklaart de onderzoeker. "Speculanten zijn trendvolgers, maar resultaten uit het verleden zijn natuurlijk geen garantie voor de toekomst." De speculant blijkt zijn strategie vooral te baseren op financieel nieuws, intuïtie en technische analyse. 

Ook de hobbyïst brengt het er niet zo best vanaf. "Zij zijn niet erg ambitieus, maar nemen wel veel risico. Mensen die hobbymatig beleggen, gaan graag af op tips van anderen en op het nieuws. Ze volgen de wat minder geavanceerde technieken." Beleggers die als doel hebben vermogensgroei te bewerkstelligen, presteren het best. 

Jonge mannen 

Onder zowel de hobbyïsten als de speculanten zijn veel jongere mannelijke beleggers te vinden. Naast veel handelen, kenmerken ze zich door weinig spreiding in hun portefeuille toe te passen. "Dit is in lijn met eerdere resultaten die laten zien dat speculatief handelen als een soort gokken te beschouwen is", melden de onderzoekers. 

Een voornaam verschil tussen hobbybeleggers en speculanten, is echter dat de eerste groep zichzelf als onervaren bestempelt, terwijl de tweede groep zichzelf juist als zeer ervaren ziet. 

Intuïtie wordt als voornaamste strategie genoemd. Meer dan de helft van de beleggers past het eigen instinct minstens deels toe bij het nemen van beleggingsbeslissingen. Daarnaast wordt veel gebruikgemaakt van financieel nieuws en technische analyse.

De fundamentele analyse en professioneel advies zijn beduidend minder populair, terwijl 'tips van anderen' slechts door zo'n zes procent van de beleggers als strategie wordt toegepast. 

Profielen 

De onderzoekers hebben aan de hand van de doelen en strategieën die particuliere beleggers hanteren, zes profielen opgesteld. Terwijl beleggers door de bank genomen maar een doel voor ogen hebben, combineren ze verschillende strategieën om dit doel te bereiken.

Zo worden financieel nieuws en intuïtie bijvoorbeeld door een bepaalde groep gecombineerd. "Het is opvallend dat beleggers strategie en doel grotendeels van elkaar loskoppelen", merkt Hoffmann op. 

Beleggers die vooral gebruikmaken van technische analyse blijken meer te handelen dan anderen, in zowel aandelen als opties en futures. Ook beleggers die zeer ambitieus zijn en beleggers die minder spreiding in hun portefeuille hebben handelen meer. 

Rijke beleggers 

Rijke beleggers handelen meer in aandelen, maar minder in afgeleide producten, zoals opties en futures. Dit zou er volgens de onderzoekers op kunnen wijzen dat zij meer kennis en ervaring hebben. De mensen die voor hun pensioen sparen handelen het minst. 

"De beste strategie is eigenlijk om regelmatig wat in een indexfonds te stoppen en er vervolgens niet meer naar om te kijken", vindt Hoffmann. "Maar dat is natuurlijk niet zo leuk. Uit veel onderzoeken blijkt dat handelen op de beurs sterk met gevoelens te maken heeft, met entertainment. Mensen handelen als een vorm van vermaak."