Het bedrijfsleven maakt meer winst dan ooit. Kan dat zo doorgaan?

© HEK

Door Fred Huibers

De winstgevendheid van het bedrijfsleven, met Amerika voorop, is bijzonder hoog. De winstmarges hebben recordhoogtes bereikt. In de afgelopen 65 jaar zijn de winstmarges niet zo hoog geweest als nu.

Het bedrijfsleven profiteert van twee zaken die bijzonder bepalend zijn voor wat er onderaan de winst- en verliesrekening geboekt wordt. Arbeid en rente zijn voor de meeste bedrijven de grootste twee kostenposten.

Rente

De rente die bedrijven betalen is laag. Dat komt in de eerste plaats doordat de centrale banken van de meeste landen de rente bijzonder laag houden om de fragiele banksector te steunen. De arbeidskosten zijn laag omdat de factor arbeid in het westen sinds jaar een dag forse concurrentie ondervindt van een enorm leger van ijverige en goedkope beroepsbevolking in opkomende markten.

Daarnaast is werkloosheid hoog, waardoor de baanonzekerheid hoog is. Veel mensen nemen daarom genoegen met geen of een bescheiden loonsverhoging.

Toekomst

Wat gaat de toekomst brengen voor het bedrijfsleven? Veel economen denken dat de marges zullen dalen. Zij wijzen op het fenomeen van zogeheten mean reversion. De meeste economische grootheden hebben de neiging om, op termijn, terug te veren naar het langjarige gemiddelde. Zo zouden ook de marges om die reden in de nabije toekomst maar één kant op kunnen: omlaag.

Er zijn diverse redenen om te geloven dat de weg omlaag nog wel even op zich zal laten wachten. In de eerste plaats de lage rente. Centrale banken hebben, soms zelfs expliciet, aangegeven dat zij voornemens zijn om de rente lange tijd laag te houden.

De Amerikaanse centrale bank is daar wel het meest uitgesproken in. Maar ook de Japanse en Europese centrale bank vertonen soortgelijk gedrag.

Werkloosheid

Daarnaast is de werkloosheid hardnekkig hoog. Anders dan in andere recessies zou dit nog lange tijd zo kunnen blijven. De concurrentie van opkomende markten op de westerse arbeidsmarkt blijft. Wordt China duurder, dan dienen zich Vietnam en Indonesië als alternatieven aan.

Daarnaast is de huidige recessie veroorzaakt door een te hoge schuldenlast. Pas als de schulden gesaneerd en gereduceerd zijn, kan de economie zich krachtig herstellen. De ervaring leert dat dit jaren in beslag neemt. Tot die tijd blijven werknemers zich, door de bank genomen, bescheiden opstellen als het om looneisen gaat.

Investeringen

Bovendien lijken bedrijven hun winsten op te potten in plaats van te investeren in westerse landen. Dat doet de werkloosheid ook geen goed. Het lijkt er sterk op dat het bedrijfsleven liever aandelen inkoopt of het geld besteedt aan overnames.

Dit alles is geen goed nieuws voor diegenen die afhankelijk zijn van een salaris. Maar voor de verschaffers van risicodragende aandelen zijn de vooruitzichten daarentegen wel goed.

Fred Huibers is partner bij HEK Value Funds