Het is irrationeel en onrealistisch om te denken dat de zon altijd schijnt en aandelenkoersen altijd stijgen. Alles golft, dus is het slim om in te zetten op zowel pieken als dalen.

Door Bart Flos

Klagen over de economische crisis is als klagen over het weer. We koesteren het irrationele en onrealistische verlangen naar een immer schijnende zon. De aandelen moeten voortdurend omhoog (de huizenprijzen ook), onze inkomens moeten ieder jaar boven de inflatie uitstijgen, we willen almaar gelukkiger worden, de hele tijd gezond zijn…

De almaar stijgende lijn is natuurlijk een hardnekkige illusie. Vrijwel niets in de natuur vertoont een voortdurende stijging. Het weer wisselt voortdurend, de beurskoersen gaan onherroepelijk op en neer, huizenprijzen fluctueren en gezond zijn gaat gepaard met ongezond zijn. Zo zit de wereld in elkaar, of we dat nou willen of niet.

De media

Een significant percentage van oorzaak en verergering van een recessie is psychologisch. We stoken elkaar de hele tijd op. De media spelen daarbij een belangrijke rol want ‘goed nieuws verkoopt niet’.

Als, bijvoorbeeld, een land in de Eurozone dreigt om te vallen schreeuwen de krantenkoppen hel en verdoemenis (Griekenland). Als een land zich succesvol uit de misère worstelt, hoor je er niks meer over (Ierland, Portugal). Het versterkt de indruk dat we alles haten wat de opgaande lijn verstoort. Dat het abnormaal is dat-ie óók wel eens naar beneden gaat.

De Egyptenaren

Daarom pleit ik hartstochtelijk voor de herinvoering van ‘het graanschuurprincipe’. De oude Egyptenaren legden duizenden jaren geleden al voorraadplaatsen aan langs de oevers van de Nijl voor als de oogsten tegenvielen. Daarmee werden als het ware de pieken van de goede tijden afgetopt ten gunste van het dempen van de dalen. Minder grote contrasten veroorzaken minder extreme emoties. De mens houdt namelijk niet van uitersten; zij koestert de midden-variant, ook al suggereren onze kranten anders.

De mentale graanschuur

Een noodfonds is een graanschuur. Een spaarpot is een graanschuur. Maar los van deze fysieke oplossingen kunnen we ook een mentale graanschuur aanleggen: het relativerende besef dat alles altijd op en neer gaat, dat er ook regen komt na zonneschijn. Zo voorkomen we irrationeel getob en onrealistisch wensdenken.

Crises zijn dus normaal, ze komen en ze gaan. Pieken en dalen zijn onvermijdelijk; zelfs een ogenschijnlijk vlakke lijn is een vals plat met kuilen. Laat je niet gek maken door de media, die weten niet beter. Jij nu wel. Want als er over tien of twintig jaar weer een 'recessie' aanbreekt, dan heb jij jouw fysieke en mentale reservepotjes vast gevuld. Da's pas slim!

Bart Flos is klaagcoach, presentator, veranderadviseur en auteur van Het anti-klaagboek en Het Anti-sleurboek, uitgegeven door uitgeverij Haystack. Volg Bart op twitter.com/bartflos.

Geen zin vandaag? Niet tevreden over je omzet? Laat je oppeppen door de auteurs van Uitgeverij Haystack in hun wekelijkse column #goedbezig!