China stuurt grondstofprijs

De kracht van de aandelenmarkten en de stijgende grondstofprijzen heeft meer te maken met Peking dan Wall Street.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

De olieprijs is weer terug op het niveau van meer dan 90 dollar per vat en is daarmee terug op het peil van twee jaar geleden. De waarde van graan en maïs steeg eveneens. Koper en katoen hebben recordhoogten bereikt.

Al met al zijn de grondstofprijzen de afgelopen zes maanden fors gestegen en was 2010 ongetwijfeld het jaar van de grondstoffen.

Vraag

De hogere prijzen kunnen op een aantal manieren worden uitgelegd. Ten eerste kan de oorzaak worden gezocht in een aantrekkende wereldeconomie, waardoor de vraag toeneemt. Anderzijds zou het ook nog zo kunnen zijn dat de hogere prijzen voor grondstoffen inhouden dat beleggers, mede gedreven door de lage rente, meer risico durven en willen nemen.

Maar, het kan het ook betekenen dat de prijs wordt opgedreven door speculanten met al het geld dat vooral in de Verenigde Staten wordt gecreëerd. Dat uit zich vooral op de termijnmarkt. Zo is de prijs van een vat olie dat in de toekomst wordt geleverd hoger dan de huidige spotprijs. Dat maakt het aantrekkelijk om futures te kopen, wat ook weer prijsopdrijvend werkt.

Hyperinflatie

Houdt dit in dat er hyperinflatie op de loer ligt en dat er zeepbellen worden gecreëerd? Volgens mij niet, want grondstofprijzen hebben altijd al de gewoonte gehad enorm te fluctueren, zonder dat dat een voorteken was voor hoge inflatie dan wel deflatie. Natuurlijk is er altijd een zekere mate van speculatie aanwezig.

Maar, ik denk dat de stijging van de grondstofprijzen ons vooral vertelt dat we in een eindige wereld leven, waarin de snelle groei van de opkomende landen voor druk zorgt op het beperkte aanbod van grondstoffen en dat dit steeds meer gaat knellen.

De onevenwichtigheid tussen vraag en aanbod leidt tot een (verdere) opwaartse druk op de prijzen. En de Verenigde Staten is, als partij die grote hoeveelheden geld in omloop brengt, voor het merendeel alleen een toeschouwer in dit geheel.

Misstap

Tweeëneenhalf jaar geleden, de laatste keer dat de prijzen van olie en andere grondstoffen zo hoog waren, deden veel analisten de prijsstijgingen af als een misstap die veroorzaakt was door speculanten.

Vervolgens claimden zij hun gelijk toen de grondstofprijzen in de tweede helft van 2008 als een plumpudding in elkaar zakten. Maar, die prijsdaling viel samen met een wereldwijde recessie, waardoor het eigenlijk niet meer dan logisch was dat de vraag naar grondstoffen fors daalde.

Toen al was bepaald dat de grote test zou moeten komen op het moment dat de wereldeconomie zich herstelt. Zouden grondstoffen dan weer duur worden? Het antwoord lijkt al bekend. Terwijl in de Verenigde Staten een definitief economisch herstel nog ver weg lijkt, heeft wereldwijd de industriële productie het vorige record al overtroffen en stijgen de grondstoffenprijzen in rap tempo.

Fundamenteel

Zoals al eerder betoogd, duidt het er naar mijn mening op dat de recente prijstoenames vooral fundamentele factoren weerspiegelen in plaats dat deze een voorbode zijn van inflatie. Want, hoewel het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed, al jaren meer en meer geld in omloop brengt, lijkt inflatie of, erger nog, stagflatie, juist ver weg.

Toen de prijzen enkele jaren geleden zo hard daalden, gingen er trouwens ook geen geluiden op dat deflatie op de loer lag. Over inconsistentie gesproken…

Degenen die de Verenigde Staten en het expansieve monetaire beleid de schuld geven van de stijgende grondstoffenprijzen, leiden aan het waanidee van de Amerikaanse economische grandeur.

VS

Zoals Jim O’Neill, hoofdeconoom van Goldman Sachs, enkele maanden geleden al schreef gedragen de meeste marktpartijen zich nog steeds alsof we leven in een wereld die is gecentreerd rond de Verenigde Staten.

De recente kracht van de aandelenmarkten en de stijgende grondstofprijzen lijkt echter eerder samen te vallen met een verschuiving van het sentiment in Peking dan op Wall Street. Vooral de prijzen van grondstoffen worden internationaal bepaald, en de rol van de Verenigde Staten is daarin niet het meest belangrijk, maar veel meer de vraag uit China en andere opkomende landen.

Beslag

Naarmate er meer mensen uit de voormalig arme landen tot de meer welvarende middenklasse gaan behoren en bijvoorbeeld gaan autorijden en vlees eten, zal er een groter beslag worden gelegd op ’s werelds olievoorraden en voedselaanbod. En, dat aanbod houdt niet gelijke tred met de vraag.

Zo blijft de conventionele olieproductie al vier jaar gelijk. Daarnaast spelen incidentele factoren als hittegolven en droogte in een aantal belangrijke landbouwgebieden een grote rol in het opstuwen van de voedselprijzen. En dan heb ik het nog niet eens gehad over politiek instabiele regio’s als Ivoorkust en de invloed die dat kan hebben op bijvoorbeeld de prijzen van cacao.

Herstel

Om op lange termijn de gevolgen van hoge grondstofprijzen het hoofd te bieden, zullen we onze economie en levenstijl moeten aanpassen aan de gewijzigde realiteit.

\Voor de korte termijn zullen we ons moeten realiseren dat de stijgende grondstofprijzen niet het gevolg zijn van het expansieve Amerikaanse monetaire beleid, maar dat we in onze handen mogen knijpen dat het op het conto komt van een herstel van de wereldeconomie.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp