Transparant en inzichtelijk?

Trackers zijn momenteel een beleggershype en het aantal trackers dat het levenslicht ziet, blijft maar groeien. Dat is niet zo verwonderlijk nu de discussie over hoge kosten en van beleggingsfondsen in volle hevigheid woedt.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

De relatieve eenvoud en lage kosten worden door vooral passieve beleggers veelal als argumenten aangevoerd om in trackers te beleggen. Actief beheerde portefeuilles zouden volgens hen, na aftrek van kosten, gemiddeld genomen achterblijven bij de beleggingsprestaties van een passief beheerde portefeuille.

Door het gebruik van trackers zou meer rust en meer rendement ontstaan. Nog afgezien van de vraag of dat eerste werkelijk het geval is, is het verstandig ook oog te houden voor de risico’s, waaraan beleggers in trackers bloot kunnen staan.

Risico's

Veel aanbieders van trackers willen namelijk graag de indruk wekken dat met hun producten de risico’s van beleggen worden verkleind. Beleggen is echter, hoe u het ook doet, nooit zonder risico. Doordat trackers nauwgezet een index volgen, komt de performance grofweg overeen met de betreffende index. Wat dat betreft hoeven beleggers nog steeds niet gewapend te zijn tegen het cyclische karakter van de markt.

Een tracker lijkt op het eerste gezicht misschien dan wel eenvoudig, transparant, liquide en goedkoop, maar dat hoeft bij nader inzien niet zo maar waar te zijn. Voor lang niet alle trackers koopt de uitgevende instantie namelijk exact de aandelen of andere financiële titels als tegenwaarde.

Een groot aantal trackers belegt niet fysiek in de onderliggende waarde, maar in futures op die waarden. Deze futures worden telkens doorgerold. Dat maakt de prijsvorming alweer iets minder transparant. Trackers op grondstoffen zijn misschien hiervan wellicht de meest in het oog springende voorbeelden, maar het geldt voor veel anderen eveneens.

Waarde

De waarde van een tracker, en daarmee de performance, kan daardoor afwijken van de waarde op de spotmarkt. Zo kunnen bijvoorbeeld futurescontracten met een langere looptijd duurder zijn dan de spotmarkt (contango). Het omgekeerde is eveneens mogelijk. In dat geval zijn futures met een langere looptijd goedkoper dan de spotmarkt (backwardation). De risico’s van beleggen in futures laat ik hier verder buiten beschouwing.

Trackers kennen wel degelijk verborgen kosten. Als er namelijk een herweging van de index plaatsvindt of als er nieuwe bedrijven in de index worden opgenomen, kan dit invloed hebben op de koers van de desbetreffende aandelen.

De markt weet dan namelijk dat alle beleggers in de desbetreffende index tot actie zullen moeten overgaan om de tracker dan wel het indexfonds in lijn met de index te houden. Er is berekend dat dit voor indexvolgers jaarlijks minimaal zo’n 0,2 procent extra kosten met zich meebrengt en dat deze kunnen oplopen tot 0,8 procent.

Apple

Apple is hier een recent voorbeeld van. Het gewicht van Apple in de Nasdaq-100 was door de gestaag opgelopen koers toegenomen tot 20,5 procent. Per 2 mei is dit teruggebracht tot ongeveer 12,3 procent. Dit leidde tot koersdruk. Niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat de Wall Street Journal heeft becijferd dat er wereldwijd meer dan 2.900 financiële producten in omloop zijn die zich baseren op deze index…

En wat te denken van de synthetische trackers die in omloop zijn? Hierbij geeft de uitgevende instelling van de tracker onderpand aan een (investment) bank. Deze garandeert in ruil daarvoor het rendement van de te volgen index. Ik wil geen doemdenker zijn, maar hierdoor ontstaat er wel tegenpartij risico.

Als namelijk de garanderende instelling failliet gaat, en dat is in het recente verleden wel degelijk mogelijk gebleken, dan is de tracker eveneens waardeloos. Dit risico wordt meestal verkleind door het tegenpartij risico spreiden over een aantal partijen.

Spreiding

Hoewel ik wel voor het aanbrengen van spreiding wel degelijk het nut zie van trackers in een portefeuille, zijn er desondanks de nodige kritische kanttekeningen bij te plaatsen. Daarvan heb ik er hier een paar genoemd.

Transparant en inzichtelijk zijn trackers vaak in de praktijk iets minder. Doe daarom, net als bij iedere andere aankoopbeslissing, goed uw huiswerk voor u tot aanschaf overgaat en begrijp waar u in belegt.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp