Gouden (Zwitserse) bergen

Na een lange opgaande reeks vond de Schweizerische Nationalbank het recent genoeg geweest. De centrale bank van Zwitserland intervenieerde op de valutamarkt, nadat de Zwitserse frank het hoogste punt ooit bereikte.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

De Zwitserse frank wordt gezien als één van de laatste veilige havens, maar de Zwitserse centrale bank vindt de eigen munt ‘zwaar overgewaardeerd’. Ook vorig jaar heeft de bank in de eerste helft van het jaar al pogingen ondernomen de waardestijging van de frank te beteugelen.

Naast het in omloop brengen van franken, mede mogelijk gemaakt door een enorme goudreserve, heeft de centrale bank van Zwitserland ervoor gekozen het driemaands tarief voor investeringen zo dicht mogelijk in de buurt van nul te laten komen.

Het tarief was 0,25 procent, de bandbreedte wordt nu op 0 tot 0,25 procent gezet. Door deze maatregel moeten beleggers min of meer geld meebrengen om in Zwitserse franken te kunnen beleggen.

Vluchthaven

Het land wordt niet alleen in tijden van oorlog door zijn neutraliteit als vluchthaven gebruikt. De Zwitserse munt wordt de laatste anderhalf jaar door veel eurobeleggers tevens als (financiële) rots in de zeer onrustige branding gezien. Zij hebben veel vertrouwen in de waardevastheid van de munt en de financiële positie en economische stabiliteit van het land.

De Zwitserse Bondsstaat staat er dan ook relatief goed voor. Het land kent een lage inflatie en werkloosheid. Volgens het IMF bedroeg de nettoschuld vorig jaar 215 miljard euro, terwijl het bruto binnenlands product op 366 miljard euro uitkwam.

Wel groeide de Zwitserse economie in het eerste kwartaal van dit jaar met een toename van 0,3 procent minder sterk dan verwacht.

Interventie

Wat dat betreft snijden de interventie op de valutamarkt en het verlagen van de rente als strategie om de waarde van de Zwitserse frank naar beneden te brengen en de bijhorende argumentatie op het eerste gezicht hout.

De Zwitserse economie drijft voor ongeveer de helft op de uitvoer. De huidige sterkte van de Zwitserse frank zou namelijk door de duurder wordende export zorgen voor een rem op de economische groei.

Opvallend was echter dat de export, ondanks de sterke Frank, in de eerste drie maanden van dit jaar met 5,6 procent steeg. En dat terwijl exporteurs steen en been klagen. De groeivertraging werd juist veroorzaakt door lagere bedrijfsinvesteringen en overheidsuitgaven.

Internationaal

Het merendeel van de in Zwitserland gevestigde ondernemingen is internationaal zeer gespreid. Natuurlijk heb ik het dan niet over de financiële sector, waar de grootste banken Credit Suisse en UBS nog steeds lijken te profiteren van het Zwitserse bankgeheim.

Hoe die er financieel precies voorstaan en wat hun exposure is aan obligaties van Zuid-Europese landen is lastig te achterhalen, aangezien beide banken niet hebben meegedaan aan de recente stresstest.

Zwitserse vermogensbeheerders varen wel bij de enorme instroom van vermogen. Dat het bij de banken qua risico’s en resultaten niet allemaal rozengeur en maneschijn is en dat er mede daardoor scherp op de kosten wordt gelet mag echter geen geheim zijn.

Het blijkt wel uit onder meer de nieuw aangekondigde ontslagronde van 2.000 banen bij Credit Suisse. Het is pas een paar jaar geleden dat UBS gered moest worden, omdat de bank in de problemen was gekomen door veel te grote risico’s op de balans. Sinds die tijd ziet de Zwitserse overheid veel strenger toe op de bankensector.

Export

Nestlé, Roche, Novartis en Syngenta; het zijn naast de bekende horlogemerken slechts een paar namen van de grote Zwitserse multinationals en ‘export’-ondernemingen. Inderdaad, de hoofdkantoren van deze bedrijven staan in Zwitserland en een groot deel van het bij hen werkzame personeel heeft zonder twijfel de Zwitserse nationaliteit.

Maar, de omzet wordt wereldwijd behaald. Er wordt niet alleen verkocht, maar ook geproduceerd op de diverse lokale markten, waardoor de marges niet beïnvloed worden door valutarisico.

Zo realiseert Syngenta, wereldmarktleider in gewasbeschermers, niet alleen omzet uit Europa (inclusief Rusland), maar ook uit Azië en Latijns Amerika. Nestlé op haar beurt behaalt ongeveer 97 procent van het resultaat buiten Zwitserland. Een zeer groot gedeelte daarvan komt eveneens op het conto van de opkomende markten.

Europees verband

Zwitserland is dan wel geen lid van de Europese unie, maar het land en haar ondernemingen hebben wel kunnen meeprofiteren van de voordelen die in Europees verband te behalen zijn. Denk hierbij aan het Schengen akkoord en andere vrijhandelsverdragen.

Een sterke Zwitserse frank hoeft mijns inziens de export en de omzet van het Zwitserse bedrijfsleven niet per se onder druk te zetten. De kracht van de Zwitserse frank biedt immers ook kansen.

Grote Zwitserse multinationals kunnen profiteren van de Amerikaanse en Europese crisis zonder er aan te hoeven meebetalen. Er kunnen bijvoorbeeld met de hoge frank heel veel dollars of euro’s worden gekocht voor het doen van buitenlandse investeringen of overnames.

Bovendien biedt de Zwitserse frank beleggers nog voldoende diversificatiemogelijkheden in deze roerige tijden. Het zou me dan ook verbazen als, mede door de recente, historische afwaardering van de Amerikaanse kredietwaardigheid door S&P, de opmars van de Zwitserse frank met de onlangs aangekondigde maatregelen ten einde is.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter. Auteur heeft privé geen positie in één van de genoemde aandelen, klanten van Fintessa evenmin.