Transparant beleggen

Het aanbod van trackers tiert welig. Steeds meer beleggers krijgen, omdat de resultaten veelal tegenvallen, oog voor de vaak hoge kosten die voor beleggingsfondsen worden gerekend.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Trackers worden gezien als het transparante alternatief. De toezichthouder lijkt eveneens een voorkeur te hebben voor trackers, al geeft zij aan open te staan voor het debat. Zijn trackers dan de heilige graal?

Hoewel trackers meer en meer gemeengoed worden, merk in de dagelijkse praktijk toch dat ik er regelmatig uitleg over moet geven. Daarom lijkt het me voor de beeldvorming verstandig kort stil te staan bij wat een tracker precies is.

Volgens Wikipedia is een tracker, ook wel een Exchange Traded Fund (ETF) of indexfonds, een beleggingsfonds dat op de beurs verhandeld wordt. Het investeringsdoel van een ETF is het zo nauwkeurig mogelijk volgen van een onderliggende beursindex. Het grootste verschil met een traditioneel beleggingsfonds zit erin dat een tracker precies de onderliggende index probeert te volgen, terwijl een fondsmanager met actief beheer voor een beleggingsfonds een zo goed mogelijk rendement nastreeft.

Kosten

Als grootste voordeel van trackers wordt altijd het argument van de lage kosten gegeven. Er is immers geen fondsbeheerder die hoeft te worden betaald. Het is natuurlijk heel mooi dat van uw mogelijke opbrengsten zo min mogelijk hoeft af te staan, maar dat biedt u geen bescherming tegen eventuele waardedalingen van uw beleggingen. Als het beurssentiment tegenzit, zullen niet alleen de waarde van de beursgenoteerde aandelen dalen, maar zullen trackers evenmin een positief rendement laten zien.

Trackers zijn dus, net zo min als andere beleggingscategorieën, gespeend van risico. Laat ik mij hier beperken tot de trackers die een beursindex proberen te volgen en de trackers die met een hefboom de markt in spiegelbeeld tracken en de bijbehorende risico’s links laten liggen.

Naast het al genoemde koersrisico kunt u bijvoorbeeld, afhankelijk van de gekozen tracker, geografisch dan wel sectorrisico, valutarisico, tegenpartijrisico, fiscaal risico en liquiditeitsrisico lopen, om maar eens iets te noemen.

Zo zijn marktpartijen niet verplicht een markt in trackers te onderhouden. Dat kan inhouden dat er in onrustige financiële markten in trackers net zo min gehandeld kan worden, of alleen tegen zeer brede bied-laat spreads.

Over het tegenpartijrisico valt de laatste tijd meer te lezen in de media. De Europese marktwaakhond Esma overweegt synthetische trackers niet meer toegankelijk te maken voor particuliere beleggers en zal eind deze maand een opzet voor nieuwe richtlijnen op dat gebied publiceren.

De ICMA, de belangenbehartiger van de financiële markten, pleit er juist voor meer transparantie na te streven en de beslissingsbevoegdheid voor het wel of niet doen van een investering bij de belegger zelf te laten liggen. Dat laatste lijkt mij ook de juiste weg.

Kredietwaardigheid

Bij synthetische trackers wordt er niet rechtstreeks belegd in de onderliggende effecten, maar wordt er door middel van een swap de performance van de index nagebootst. Daarmee wordt de kredietwaardigheid van de tegenpartij(en) van belang, boven op de financiële gezondheid en vooruitzichten van de ondernemingen waaruit de te volgen index is samengesteld en worden dergelijke trackers minder transparant dan deze op het eerste gezicht leken.

Een fysieke tracker, waarbij wel rechtstreeks belegd wordt in de onderliggende effecten, lijkt dan ook transparanter en minder risicovol. Hier zijn echter ook kanttekeningen bij te plaatsen. Zo is het goed mogelijk dat de uitgevende instantie, om de kosten voor het rebalancen van de tracker terug te verdienen, proberen effecten uit te lenen.

Hiervoor wordt een vergoeding ontvangen die weer ten gunste komt van de tracker. Deze effecten worden uitgeleend aan een tegenpartij en zie daar, u zit weer in hetzelfde schuitje als bij een synthetische tracker…

Toegevoegde waarde

Zelf zie ik binnen een goed gespreide portefeuille zeker de toegevoegde waarde van trackers en gebruik ik deze voor mijn cliënten regelmatig om te beleggen in bepaalde regio’s of thema’s. Net als bij andere beleggingen, is het bij trackers net zo goed verstandig om voorafgaand aan de beleggingsbeslissing goed thuis te zijn in de materie en te weten waar je in belegt en aan begint.

Voor een gefundeerde beleggingsbeslissing is transparantie een vereiste. Beleggen is, hoe het ook wordt ingevuld, nu eenmaal altijd risico. Daarom is er ook geld mee te verdienen.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.