De laatste tijd lees en hoor je regelmatig in de media dat beleggers in scheeps-cv’s gevraagd wordt om bij te storten in de Commanditaire Vennootschap of zelfs dat cv’s opgeheven worden en de stille vennoten hun centjes kwijt zijn. Dat is zuur.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

De reden hiervoor is een samenloop van omstandigheden. De belangrijkste oorzaak is dat de vrachttarieven enorm gedaald zijn. Omdat er door de afgenomen groei van de wereldeconomie, veel minder vervoerd wordt over zee, is er een enorme overcapaciteit aan zeeschepen ontstaan. Dit geldt zowel voor de bulk- als de containervaart.

Net voor het uitbreken van de kredietcrisis, toen er nog een hoge economische groei was en de bomen tot in de hemel leken te groeien, werden er op grote schaal nieuwe schepen besteld. Aangezien het ongeveer twee jaar duurt om een schip te bouwen, kwamen de nieuw bestelde exemplaren in de vaart op het moment dat de wereldeconomie er een veel minder florissant voor stond.

Kosten

Een schip uit de vaart nemen is vaak onmogelijk vanwege de hoge kosten en de schulden die zijn aangegaan zijn. Een grove indicatie van hoe het vergaan is in de zeescheepvaart sinds de kredietcrisis geeft de Baltic Dry Index. Deze index is de belangrijkste graadmeter voor de tarieven in de bulkscheepvaart. In mei 2008 noteerde de index boven de 11.700. Nu staat deze op ongeveer 1.000, een afname met zo’n 90 procent in 4 jaar tijd!

Door de gekelderde vrachttarieven en de overcapaciteit is de waarde van zeeschepen zelf natuurlijk ook fors gedaald. Zozeer zelfs dat menige scheeps-cv momenteel een onderdekking heeft bij de bank (de banklening is groter dan de waarde van het onderpand, het schip).

Aangezien het bij de banken net zo min echt lekker gaat, willen ze eigenlijk graag van dit soort risico’s af, terwijl ze ook de schade voor henzelf proberen te beperken. Daarom vragen ze hogere rentes en/of extra aflossingen.

Het resultaat laat zich raden: de reders komen klem te zitten. Aan ene kant zijn hun opbrengsten lager opbrengsten door de sterk gedaalde vrachttarieven en aan de andere kant stijgen hun uitgaven in de vorm van rente en aflossingen. Het mag duidelijk zijn dat geen enkele ondernemer dit lang uit zal houden.

Niet verstandig

De huidige gang van zaken bij de diverse scheeps-cv’s geeft precies aan waarom vanuit de beleggingstheorie het beleggen in scheeps-cv’s niet verstandig is. Spreiding is daar immers de belangrijkste stap om tot een hoger verwacht rendement te komen. Door middel van spreiding kunnen specifieke risico’s (groten)deels weggenomen worden.

Bij het beleggen in scheeps-cv’s wordt er belegd in één object, een zeeschip, en is er van spreiding geen sprake. De vennoot, de verschaffer van eigen vermogen, denkt dat het verwachte voorgeschotelde rendement van ongeveer 8 à 15 procent per jaar, voor de gelopen risico’s aantrekkelijk genoeg is.

Maar, eigenlijk is dit natuurlijk veel te laag als je kijkt naar de werkelijke risico’s die worden gelopen. Een private equityfund zou met een dergelijke risico/rendementverhouding nooit akkoord gaan.

Verkopen

Een andere voorwaarde voor goed vermogensbeheer is liquiditeit. Als namelijk een beleggingsvisie niet uitpakt zoals verwacht, wil je als belegger uit kunnen stappen om zo het verlies te beperken. Ook dit is voor beleggers in scheeps-cv’s vrijwel onmogelijk. Eenmaal aan boord, moet de hele rit worden uitgezeten.

Belastingvoordelen als het ‘tonnageregime’ (ingevoerd in 1996 en onlangs nog uitgebreid) en ‘willekeurige afschrijving’ (2009-2011) bieden de beleggers een (kleine) pleister op de wonde. Met het toestaan van een willekeurige afschrijving krijgt men (een deel van) de investering terug via de belastingaangifte.

Zo verlies je als vennoot dus niet alles, al wordt er in het geheel geen exploitatierendement gemaakt. Wanneer een scheeps-cv onder het tonnageregime valt, wordt winst uit scheepvaartondernemingen nauwelijks belast. Maar dan moet er natuurlijk wel winst gemaakt worden!

Goed vermogensbeheer

Uit het voorgaande mag duidelijk zijn dat naar mijn mening beleggen in schepen niet zoveel met goed vermogensbeheer te maken heeft. Daarom kunnen de meeste particuliere beleggers scheeps-cv’s beter aan zich voorbij laten varen. Het is meer iets voor de liefhebber van de scheepvaart die hier geld insteekt náást een goed gespreide effectenportefeuille.

Gelukkig voor onze maritieme industrie zijn er volop kapitaalkrachtige liefhebbers aanwezig in Nederland. We etaleren ons al eeuwen als een vooroplopende zeenatie en een flink deel van die tijd waren we zelfs heerser over de wereldzeeën!

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp.