Roots

Ieder van ons kent een periode waarin de bouwstenen voor het verdere leven worden gelegd. Vooral het beroepsleven wordt opgebouwd in de twintiger en dertiger jaren. Dan kiest men zijn essentiële opleiding, dan worden de eerste beroepservaringen opgedaan en dan vind ook een enorme “imprint” plaats, die de rest van het leven op de één of andere manier bepaalt.

Door Rob Wagenaar | ASI Consulting

Ik heb in de loop van de jaren geleerd in gesprekken met nieuwe mensen en ook met cliënten altijd te vragen naar de opleidingen en de werkervaringen in het begin van de carrière.

Het is vaak verbazend om te zien hoe sterk de vorming in deze jaren is en hoe men daar in de rest van zijn beroepsleven aan blijft refereren en ook op terugvalt. Vooral bij kenniswerkers en professionals zie je dat de eerste leermeesters en de wijze van werken die deze dames en heren hebben bijgebracht tot een norm worden verheven.

Het is vooral de stijl en de methode die dan wordt ingegroefd. De kennis als zodanig mag veranderen, de wijze waarop deze wordt ingezet en toegepast blijkt hardnekkig in het handelen achter. Zo herken je bijvoorbeeld de jurist of de technicus of de psycholoog.

Wetmatigheid

Hij of zij mag dan iets heel anders zijn gaan doen en niet meer in de originele discipline werkzaam te zijn, de goede waarnemer herkent de wijze van denken en werken. Eens een jurist altijd een jurist. Begonnen als een techneut, elk volgend beroep zal met hetzelfde denkraam worden benaderd! Het aardige van deze wetmatigheid is dat een bepaalde wijze van werken in een ander beroep heel goed past.

Zo lopen er vrij veel werktuigbouwkundige ingenieurs als probleemoplossende organisatieadviseurs rond, zie je vliegtuigbouwers innovaties omarmen en zijn psychologen goeie organisatieontwikkelaars.

Van machinisten op de grote vaart is bekend dat ze de boel ook in heel andere functies op het land altijd draaiende houden, kost wat kost. Erg handig in veel bedrijven. Als je oog hebt voor dit fenomeen dan kun je er gewoonweg op selecteren. Maar ook het slecht functioneren, kan hierop terug te voeren zijn. De wijze van denken is dan niet afgestemd op de huidige baan.

Terugkeer

Een fenomeen dat hiermee samenhangt, is het terugkeren naar het oude beroep, de cirkel rond maken. Net zoals het terugkeren naar de geboortegrond en weer gaan wonen in de streek waar men is opgegroeid een bekend gegeven is, zo is ook een terugkeer naar het oude en eerste beroep niet ongewoon.

Technici vertrekken uit hun management posities en verkiezen weer een technisch beroep. Werknemers van multinationals gaan net voor of net na hun -vroege- pensionering in een klein verband de dingen doen die ze ook aan het begin van hun carrière deden. In het algemeen gaan professionals weer aan het werk in hun vak, blij dat ze de ballast van het leidinggeven kunnen afleggen.

Maar het kan ook nog anders en dat zie je minder: de terugkeer naar een bedrijf waar veel “roots” lagen en de carrière is opgebouwd. Veel bedrijven hebben daar gewoon de mogelijkheden niet voor of men ervaart zo’n terugkeer niet als een toegevoegde waarde.

Ikzelf heb me per 1 januari -na vele jaren elders gewerkt te hebben- weer geassocieerd met WagenaarHoes Organisatieadvies, een bureau waar ik in 1987 één van de oprichters van was. En ik ben daar heel enthousiast over!

Rob Wagenaar is consultant bij ASI Consulting. E-mail: r.wagenaar@asiconsultinggroup.com