Er zijn ook goede bestuurders!

Alle nadruk op wat mis gaat, verzuurd en verbitterd: leve het positieve voorbeeld!

© ANP

Morgen is het zover, dan verdedigt mijn collega Weijers zijn proefschrift : Dienen en Deugen, kracht en kwetsbaarheid van topbestuurders.

Omdat het zo’n actueel onderwerp nog eens aandacht daarvoor. Ik heb het nog niet in handen gehad, maar weet er het nodige van. Wat mij vooral aanspreekt is de positieve insteek. Nu eens niet alle negatieve voorbeelden, maar prachtige schetsen over hoe het goed kan gaan. 

Brandpunt

Weijers heeft een kwalitatief onderzoek uitgevoerd naar deugdzaamheid en bekwaamheid van topbestuurders. Bestuurders en topmanagers staan al geruime tijd in het brandpunt van de maatschappelijke aandacht. Vaak is deze aandacht niet positief, want de nadruk wordt met gretigheid gelegd op hun dwalen en falen.

En natuurlijk op de schandalen en de daarmee verbonden maatschappelijke verontwaardiging. Dienen en Deugen bekijkt bestuurders vanuit een andere invalshoek: wanneer gaat het goed en waarom gaat het goed?

Onzekerheid

De promovendus onderzocht op basis van literatuur, persoonlijke ontmoetingen en eigen ervaring in zijn beroepspraktijk als adviseur hoe bestuurders omgaan met complexiteit, onvoorspelbaarheid en onzekerheid. In het van topbestuurders verlangde handelingsrepertoire maakt hij een onderscheid tussen being en doing.

Being gaat over geloofwaardigheid, integriteit, moreel gezag en ‘eigen wijsheid’. Wie ben je als mens? Behalve cognitieve bekwaamheden blijken klassieke en alledaagse deugden een praktisch en zingevend houvast te bieden.

Tegenover dwaasheid en corrumperende macht staan wijsheid en deugdzaam gezag. Vooral in moeilijke omstandigheden draait het daar om. Daarnaast gaat het in de toppositie ook om doing: om sturen, organiseren en inspireren.

Entertainment

Terug naar de positieve insteek. Het lijkt soms wel of de goede voorbeelden, verhalen van en over bestuurders die de gewetensvolle worsteling beschrijven en waar men zich aan kan spiegelen, met een kaarsje gezocht moeten worden. Natuurlijk: voor de pers speelt vooral de uitwas, het grote publiek laat zich met graagte entertainen door het dwalen en falen.

Er zijn dus sterke mechanismen die de goede voorbeelden wegdrukken. Toch deugt de overgrote meerderheid van de bestuurders, dat is althans mijn overtuiging. En waar moeten toekomstige generaties leidinggevenden nu de inspiratie vandaan halen om toch ook zo’n positie te willen ambiëren?

Respect

Hoe vormt zich het beeld van de grote hoeveelheid mensen die werken in een organisatie met ergens ver weg een bestuurder? Waar halen zij het noodzakelijke minimale respect vandaan dat toch nog is om als leidinggevende te kunnen functioneren?

Er zijn gerede tijfels of de zeer gewelddadige computergames niet een desastreuze invloed hebben op de geesten van jongeren. Wij allen hebben aansprekende voorbeelden nodig om ons aan op te trekken, aan te laven, ons tot voorbeeld te dienen en ons te inspireren.

Het gaat niet goed als alleen het negatieve op het netvlies verschijnt. En waarom zou dat niet de norm kunnen zijn voor mensen die geen andere informatie tot zich nemen?

Over de bühne

Ik pleit dus voor het zoeken en vinden van nieuwe vormen om aanprekend leiderschap over de bühne te brengen. Ook in de pers. Tot voordeel van ons allen.

Er gaat gelukkig nog heel veel goed in dit land met bestuurders. U en ik weten dat heel goed! En wij hebben dus een grote verantwoordelijkheid om dat ook uit te dragen.

Rob Wagenaar is organisatieadviseur E-mail: rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl