Operatie winstbox

Door fiscale aftrekposten af te schaffen lijkt de regering de strijd aan te binden met zelfstandigen. Maar zelfstandigen zijn de brengers van flexibiliteit. Hun bijdrage aan de economie moet juist geprezen en gestimuleerd worden.

Door Linde Gonggrijp

Wanneer de overheid aankondigt aan de slag te willen met het afschaffen van tijdrovende en ingewikkelde regels is het van belang te kijken wat de drijfveer achter die mooie voornemens is. Gaat het om een vlaag van wroeging over bureaucratisch onrecht dat burgers is aangedaan, of zit er iets anders achter?

Dat kun je je afvragen als je de plannen om een ‘winstbox’ voor ondernemers in te voeren nader bekijkt. De winstbox, die men geleidelijk wil invoeren, moet er toe leiden dat een ondernemer straks nog maar 28,5 procent belasting betaalt over de winst. In ruil voor dat lagere tarief verdwijnt een hele reeks fiscale voordelen die er op dit moment zijn.

Praktijk

Ter geruststelling wordt er bij gezegd, dat het de bedoeling is dat het geld dat wordt bespaard met het schrappen van al die fiscale voordelen, zal worden gebruikt om het tarief dat uiteindelijk moet worden betaald te verlagen. Vandaar die 28,5 procent.

Tot zover de tekentafel wijsheid. Maar gaat het ook zo werken? Het gaat om een ingreep met grote financiële effecten en de huidige Wet op de inkomstenbelasting moet ervoor op de helling.

Meer onderzoek

De regering zegt zelf ook dat er meer onderzoek moet worden gedaan, maar dat weerhoudt de politiek er niet van om alvast te beginnen met het aanpakken van bestaande fiscale voordelen. Als eerste stap verdwijnt de zelfstandigenaftrek zoals we die nu kennen. Die wordt omgezet in een vast bedrag dat niet langer afhankelijk is van de hoogte van de winst.

Daarmee is de overheid gewoon goedkoper uit, want het zal uiteindelijk minder kosten dan de 1,2 miljard die daar nu mee is gemoeid.

Ondernemersexamen

Eigenlijk wil de regering het starten van een eigen bedrijf ontmoedigen of in Haagse taal “de aanzuigende werking van het zelfstandig ondernemerschap tegengaan”. Wie er niet in slaagt om als zelfstandige een fors inkomen te genereren, zakt dus voor het ondernemersexamen van Rutte en De Jager.

En het perspectief van de winstbox? Dat zal langzamerhand steeds verder naar de achtergrond verdwijnen, terwijl het schrappen van fiscale voordelen gewoon doorgaat.

Oudedag reserve

De fiscale oudedag reserve - het mogen reserveren van een deel van de winst als pensioenvoorziening – staat op de nominatie te worden afgevoerd met als argument dat zelfstandige ondernemers straks ook kunnen opteren voor de ‘vitaliteitsregeling’ die in de plaats komt van de huidige spaarloon- en levensloopregeling.

Dan mag je jaarlijks maximaal 5000 euro opzij zetten met uiteindelijk een maximum van 20.000 euro. Dat is voor zelfstandigen natuurlijk geen echt alternatief voor het kunnen opbouwen van een redelijk pensioen.

Strijd

Vooralsnog lijkt het er dus op dat de regering het vergezicht van de winstbox gebruikt als façade waarachter de strijd wordt aangebonden met de 70.000 zelfstandigen die zich jaarlijks inschrijven als ondernemer en met de honderdduizenden die dat al eerder hebben gedaan.

Door hun belastingvoordelen aan te pakken, hoge BTW op hun diensten te propageren, ze de fiscale ondernemersstatus te ontzeggen en ze als het even kan terug te duwen in de rol van werknemer. Men vindt kennelijk dat er een te grote fiscale stimulans is ontstaan om een inkomen te gaan verdienen als zelfstandig ondernemer.

Men vergeet voor het gemak hoeveel zelfstandigen aan de economie bijdragen. Van de regering moet de geest terug in de fles. Daar moet iemand de ‘operatie winstbox’ voor hebben bedacht, want slechts 28,5 procent belasting betalen, wie kan daar nou tegen zijn. Geeft iemand me een belletje als het zover is?

Linde Gonggrijp is directeur van FNV Zelfstandigen en lid van de Sociaal Economische Raad (SER).