Gevaarlijke inkoopmarkten

Inkopers moeten niet wakker liggen van het wegvallen van leveranciers, maar van de schommelende inkoopprijzen op de wereldmarkten. 

Door Walther Ploos van Amstel | Delaatstemeter.nl

De Nederlandse chemiesector heeft steeds meer last van de schuldencrisis. Vorige maand meldde de sector dat het steeds moeilijker is om stijgende grondstofkosten door te berekenen. De bierbrouwers lijken hier vooralsnog minder moeite mee te hebben tot ook wij ons pintje laten staan.

Modebedrijven melden in 2010 nog dalende winstcijfers ondanks betere verkopen. De prijs van katoen was in een jaar tijd verdubbeld. Nu de katoenprijzen weer dalen, moeten de modebedrijven stevig afschrijven op de voorraden.

Grondstofkosten

Ook producent Unilever voelt de hogere grondstofkosten en is niet voldoende in staat dit op te vangen met hogere consumentenprijzen. Volgens de FAO (Food and Agriculture Organization) zullen de prijzen van voedsel en grondstoffen in 2012 blijven stijgen.

Tevens verwacht de FAO dat de volatiliteit hoog blijft in de komende tijd. Dat doet pijn. Hoe gaan ondernemingen daarop anticiperen?

Inkoop

Supply chain-management, inkoop, financiering en risicomanagement moeten in de deze marktomstandigheden hand in hand gaan. Daarbij gaat het niet alleen maar om de operationele risico’s die je loopt, maar juist om de financiële risico’s die de onderneming loopt.

Door schaarste van bepaalde grondstoffen of beperkte capaciteiten, of fluctuaties in de vraag naar componenten en grondstoffen kan de prijs van grondstoffen en onderdelen enorm schommelen, met alle gevolgen voor de verlies- en winstrekening van dien.

Niet voor niks besloot Apple in de loop van 2011 alvast voor 11 miljard dollar aan elektronische componenten in te kopen. Ze verwachten een steeds grotere concurrentie op de inkoopmarkten. Apple ziet dat als een kans. Hoe zou het met de concurrenten van Apple gaan? Hebben die straks het nakijken?

Risicomanagement

Procurement Risk Management (PRM) is het vakgebied dat supply chain-management, inkoop, finance en risicomanagement verbindt. Inkopers geven risicomanagement op inkoopmarkten steeds hogere prioriteit. Was die aandacht er voorheen vooral voor het risico van brand bij leveranciers, natuurrampen of andere kinken in de logistieke keten.

Nu is er meer aandacht voor leveranciers en dienstverleners die mogelijk in financiële problemen komen door afnemende vraag, stijgende kosten van grondstoffen en problemen met het krijgen van financiering.

Marktschommelingen

Belangrijker nog wordt de aandacht bij PRM voor de fluctuaties in inkoopprijzen. Door toenemende schaarste van grondstoffen stroomopwaarts in logistieke ketens is het greep krijgen op prijsfluctuaties van cruciaal belang. Inkopers moeten hun inkoopstrategie steeds nauwkeuriger afstemmen op het spel van vraag en aanbod op inkoopmarkten.

Het gaat daarbij om vragen als, hoeveel kopen we van bepaalde onderdelen op basis van vaste harde afspraken ver vooruit, hoeveel kopen we op basis van tactische, flexibele capaciteitsafspraken en hoeveel kopen we ‘on the spot’ vandaag?

Computers

IT-concern HP is een van de grootste inkopers van elektronische componenten wereldwijd en heeft 10 jaar ervaring opgedaan met PRM. Samen met leveranciers zijn belangrijke besparingen bereikt in kostprijzen, het elimineren van opslingereffecten en stabiele inkoopprijzen.

De inkoopstrategieën die deze besparingen hebben opgeleverd zijn gebaseerd op kwantitatieve rekenmodellen over vraag en aanbod op inkoopmarkten.

Vakgebied

PRM gaat veel verder dan het verminderen van de harde inkooprisico’s door bijvoorbeeld het uitvallen van leveranciers. PRM gaat over het echt, fundamenteel doorgronden van de werking van inkoopmarkten en dat vergt veel meer dan een beetje boerenverstand en hard onderhandelen. Dit is een interessant, actueel vakgebied voor de echte professionals.

Walther Ploos van Amstel is docent logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam en supply chain expert bij TNO Mobiliteit en Logistiek. Volg Walther ook op Twitter.com/Delaatstemeter.