We geven in Nederland ruim 30 miljard euro per jaar uit aan onderwijs. De huidige kabinetformateurs denken met "goede" scholing ondernemerschap en innovatie te stimuleren. Dat waag ik te betwijfelen, ondernemerschap leer je niet alleen in de collegebanken.

Door Olaf Rutten

Veel succesvolle ondernemers hadden op school de grootste moeite om overeind te blijven. Op basis van hun studie-cv zouden zij bij menig bedrijf niet eens worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Zo hebben Richard Branson, Walt Disney, Jamie Oliver, Ingvar Kamprad (IKEA), Steve Jobs en onze eigen John de Mol en Joop van de Ende hun school of vervolgopleiding niet voltooid.

Hieronder volgen enkele eigenschappen die essentieel zijn voor ondernemers en waarvan het de vraag is of ze in het huidige onderwijs aandacht krijgen.

Autonomie
Zelfstandig kunnen handelen, eigenwijs en actief zoeken naar groeikansen, is een belangrijke eigenschap van een ondernemer.

Op de meeste hbo-opleidingen en universiteiten worden de studenten klaargestoomd binnen de van tevoren in de studiegids omschreven competenties en vaardigheden. Eigenwijsheid leer je zo eerder af dan aan!

Gat in de markt zien
Een neus voor zaken hebben. Het gat in de markt zien en daarop inspringen. Het signaleren van kansen.

Een gat in de markt dat voel je, terwijl de meeste opleidingen je leren om de 'gaten' te beredeneren en onderzoeken. Steve Jobs liet in zijn biografie niet voor niets optekenen dat hij marktonderzoek weggegooid geld vond: ‘Hoe kan ik aan mensen een mening vragen over iets dat hun voorstellingsvermogen te boven gaat?’

Risico's aangaan
Bereidheid om verantwoorde risico’s aan te gaan. Kunnen leven met onzekerheden van financiële en andere aard. Naar mijn mening wordt er op scholen alles aan gedaan om studenten zekerder te maken. Dat is jammer, je kunt ze beter leren om onzekerheid te accepteren als een gegeven en hoe ze er mee om kunnen gaan.

Gedrevenheid
Visie en gedrevenheid. Heilig geloof in het eigen idee. Optimisme. Ervoor gaan. De vaardigheid om grote hoeveelheden kennis op te nemen is heel mooi en tegelijkertijd weet ik dat drive en optimisme uit een ander vaatje komen.

Ik noem het 'roeping' of is het simpelweg 'talent'? Een onuitputtelijke bron van energie die zorgt dat je als ondernemer gedreven wordt.

Verlies nemen
In staat zijn je verlies te nemen. In staat zijn om af en toe met iets te stoppen en met frisse moed aan iets nieuws te beginnen. Wanneer kap je en wanneer zet je door? Ook dit is een kwestie van aanvoelen, intuïtie en 'Fingerspitzengefühl' en niet zozeer van beredeneren.

Het is belangrijk ook je intuïtieve kant te ontwikkelen. Onze creativiteit en gedrevenheid om te ondernemen komen uit een andere bron. Het is mogelijk om bovengenoemde competenties te versterken met behulp van bepaalde ervaringsoefeningen.

Jammer genoeg worden deze in het reguliere onderwijs nog maar weinig ingezet. Of succesvolle ondernemers trouwens ook voor het merendeel blond zijn weet ik niet.

Olaf Rutten, directeur van Zoek en Leef bv. Een ondernemer pur sang, van krantenjongen tot miljonair, met een passie voor het hand in hand laten gaan van ziel en zakelijkheid. Olaf is auteur van het boek 'Minder werken, meer verdienen'.