Duurzaamheid lijkt politiek morsdood in Nederland. De Amerikaanse overheid laat zien hoe je onder de politieke radar nog een hoop kunt bereiken.

Door Jacco Kroon

Voormalig Greenpeace-activist Diederik Samson heeft privé vast een traantje weggepinkt nadat hij de groene maatregelen uit het Lenteakkoord lachend bij de vuilnis had gezet. Tot op zekere hoogte lijkt zijn positie op die van president Obama.

Ook Obama zette ooit hoog in op duurzaamheid en cleantech. Maar in de harde praktijk kostte sociale projecten als hervorming van gezondheidszorg hem al zijn politieke kaptitaal. De green economy verbleekte tot een politieke voetnoot.

Samson staat eveneens onder grote druk om zijn politieke wisselgeld aan sociale thema’s zoals onderwijs en gezondheidszorg te spenderen, zeker nu de pijn van impopulaire maatregelen verzacht moeten worden.

Dit betekent niet dat de overheid geen effectieve duurzame rol kan en moet spelen. Maar het is ook een hard gegeven dat dit in het huidige klimaat geen geld mag kosten en weinig politici voor duurzaamheid op de zeepkist zullen klimmen.

Hello Barack, it’s Diederik

Ook hier kan Samson bij Obama in de leer. Die heeft zich vier jaar bekwaamd hoe je onder de politieke radar toch een succesvolle impuls aan duurzame innovatie kunt geven.

Een goed voorbeeld is de ‘L-Prize’ waarbij de US Department of Energy bedrijven uitnodigt om een LED-lamp te ontwikkelen in een kwaliteit/prijs-verhouding die bij aanvang van de wedstrijd nog niet bestond.

De winnaars krijgen een geldprijs, maar belangrijker, afnamecontracten bij de overheid. Kern van de aanpak: hang je inkoopkracht als worst voor de neus van potentiele leveranciers als je ze vraagt de lat hoger te leggen.

In het verlengde hiervan daagt platform Challenge.gov bedrijven en instituten uit om technologische barrieres te doorbreken of toepassingen te ontwikkelen voor vrijgegeven data.

Green button

Een fraai eentweetje op datagebied is het Green Button Initiative dat energie-bedrijven aanspoort om hun klanten met één druk op de knop toegang te geven tot de verbruiksgegevens van hun slimme electriciteitsmeter.

Tegelijkertijd organiseerde de Department of Energy de green app challenge (prijzengeld 100.000 dollar) om apps uit te lokken die die nieuwe berg data gebruiken om energie efficientie een boost te geven.

Legergroen?

Misschien wel de stoutmoedigste truc die Samson van de Amerikanen kan jatten, is het leger gebruiken voor duurzame innovatie. Zonder ermee te koop te lopen besteedde het Amerikaanse leger in 2009 ruim 1 miljard dollar aan duurzame energieprojecten, een bedrag dat zal oplopen tot 10 miljard in 2030.

Het US leger pakt alles aan dat afhankelijkheid van fossiele brandstoffen op het slagveld te verminderen. Zo is het leger seed investor in talloze cleantech start-ups heeft het zelfs een eigen venture capital-bedrijf.

Monsterverbond

Het Nederlandse leger is hierbij vergeleken Calimero, maar heeft nog altijd een budget van 7 miljard euro per jaar en besteedt jaarlijks 1,2 miljard euro aan nieuw materieel.

Dit biedt een fraaie mogelijkheid voor een monsterverbond tussen PvdA – dat wil snijden in Defensie - en VVD - die daar tegen is.

Waarom niet het budget gelijk houden met als tegenprestatie dat het leger haar geld en inkoopmacht actief gebruikt om duurzame innovatie aan te zwengelen? Dat zou met recht een huzarenstukje zijn.

Jacco Kroon (jacco.kroon@green-april.eu) is partner bij adviesbureau Green April en werkt op het snijvlak van strategische communicatie en duurzame business development.