Wij doen alleen nog het hoogst noodzakelijke

Maatschappelijk gezien is er voor de economische crisis veel energie verspild. De winstgroei van ondernemingen zou ook de groei van de welvaart moeten bevorderen.

Door John Franssen | Logica

De milieu-, energie-, voedsel-, en vergrijzingcrises zijn wel gesignaleerd maar niet aangepakt. Het streed met het streven naar economische groei. Nu wij in een recessie zijn beland, blijven wij op dezelfde wijze denken. Wij dreigen daardoor opnieuw energie te verspillen.
In een interview met één van de topmensen van ING werd gezegd: “wij doen nu nog alleen maar de noodzakelijke ICT-projecten”. Ik dacht onmiddellijk: wat deden ze dan daarvoor? Op basis van welke criteria zijn er vóór de kredietcrisis projecten gestart? Te optimistische verwachtingen over de omzet- en winstbijdragen van de projecten? Irreële businesscases?

Het was een maatschappelijk verschijnsel om alles te rooskleurig voor te stellen. Hierdoor zijn er resources verloren gegaan. Er is zelfs sprake van een dubbele verspilling van energie omdat de andere crises niet werden aangepakt; crises die volgens de econoom Sachs fundamenteler zijn.

Wordt er nu anders gehandeld?
Men zou verwachten dat het nu anders gaat. Een aanpak die niet alleen gericht is op de economische crisis. Echter, alle maatregelen zijn er op gericht om de consumptie en de productie aan te zwengelen, door directe beïnvloeding en stimulering van kredietverlening. Bedrijven  worden voor de korte termijn geholpen door werktijdverkorting. Het is de oude denktrant: als de ondernemingen weer gaan groeien (omzet, winst), dan gaat het ook beter met de maatschappij. Zo moet alles goed komen.

Het oplossen van de milieu-, energie-, vergrijzingscrisis wordt niet als criterium meegenomen bij de steunoperaties. Op deze wijze blijven wij verspillen.

Kan het anders?
De inrichting van de samenleving op langere termijn moet op de agenda komen. Obama heeft voor Amerika  een voorzichtige aanzet gegeven. In de West-Europese regeringsplannen ontbreekt dit helaas nog. Dat is een gemiste kans. Het zou van werkelijk maatschappelijk verantwoord ondernemen getuigen om de crises integraal te benaderen. De overheid kan dit eenvoudig realiseren door bij alle aanvragen om steun, direct of indirect, de eis te stellen dat een bijdrage wordt geleverd aan het oplossen van het tekort aan voedsel of fossiele brandstoffen, de vergrijzing, belasting van het milieu en de armoede.

Daarnaast kan men op ondernemersniveau investeren in producten en diensten die bijdragen aan het oplossen van de maatschappelijke crises, het (her)inrichten van de organisatie met als focus: vermindering van mobiliteit, verbetering en behoud van kennis en vaardigheden, vervanging van schaarse grondstoffen, etc. Het is een uitdaging voor de ICT-wereld om hieraan bij te dragen.

“Het hoogst noodzakelijke doen” krijgt op deze wijze een betere invulling.

John Franssen is Senior Management Consultant bij Logica Management Consulting