Van bankiers, politici en beleggers

Tot voor kort hadden topbankiers bijna een heldenstatus en salarissen waar topvoetballers en
-basketballers alleen maar van konden dromen. Het zijn echter sterke benen die de weelde kunnen dragen.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Waar ‘een gezonde vorm’ van hebzucht één van de drijvende krachten achter het kapitalisme is, moet het natuurlijk geen doel op zichzelf worden. Want dan gaat het faliekant fout. En dat hebben we allemaal kunnen zien.

Natuurlijk, met de kennis van nu (waar heb ik dat de laatste tijd vaker gehoord?), zag bijna iedereen dat het met die exorbitante beloningen wel fout moest gaan. Toch waren het slechts enkelen die tegen de stroom in durfden te gaan. Bijna iedereen heulde mee met ‘de theorie der beloningsprikkels’.

Aard

Ondanks alle ophef en publieke vernederingen zie ik de aard van het bankiersbeestje niet snel veranderen. Voor ‘business purposes only’ houdt men zich nu een tijdje rustig of gaan sommigen zelfs diep door het stof. Dat dit soms belachelijke vormen aanneemt, lijkt menigeen niet te deren. Cees Maas, voormalig lid van de Raad van Bestuur van ING, is wat dat betreft de absolute topper. Als voorzitter van de Commissie Maas heeft hij het falen van de banken onderzocht.

De belangrijkste aanbeveling die uit dit onderzoek naar voren is gekomen, is dat de klant weer centraal moet staan. Een tenenkrommende conclusie…

Uitgemolken

Wat zijn commissie feitelijk aangeeft is: ‘Beste klanten, wij hebben u lange tijd succesvol uitgemolken. Nu dat helaas niet meer mogelijk is, zullen wij u de komende tijd wat meer van dienst (moeten) zijn. Echter, zodra de gemoederen weer tot rust gekomen zijn, kunnen wij weer geleidelijk overgaan tot ‘business as usual’’.

Wellicht dat Cees Maas met deze aanbeveling tot ongekende hoogte kon stijgen, omdat hij naast voormalig topbankier ook topambtenaar is geweest. Een curieuze combinatie! Het klinkt net als Tiger Woods die zegt dat voortaan zijn vrouw weer centraal staat…

Moraalridders

Gelukkig hebben we onze politici, de moraalridders van de samenleving. Op een enkele uitzondering na lijkt dit vooral een groep met een dwangmatige behoefte aan aandacht. Gelukkig wordt de lat niet te hoog gelegd. Het voor de camera goed kunnen uitspreken van de zinsneden als ‘het kan niet zo zijn dat’ of ‘het is volstrekt onacceptabel dat’, is veelal voldoende. Het is daarbij van belang dat men aan deze uitspraken geen vervolg geeft, maar weer gewoon overgaat tot de orde van de dag.

Het debat rond onze militairen in Afghanistan, de val van het kabinet en het vervolgens elkaar de zwarte piet proberen toe te spelen, spreken wat dat betreft boekdelen. We bevinden ons in een economische crisis die zijn weerga niet kent, maar blijkbaar geeft Den Haag in de huidige omstandigheden de voorkeur aan partijpolitieke machtsspelletjes in plaats van aan het aandragen van structurele oplossingen.

Ik zou dan ook niet durven stellen dat politici betere mensen zijn dan bankiers, ondanks de bakken morele kritiek die veel politici de afgelopen tijd over hen hebben uitgestort.

Beleggers

Gelukkig zijn er nog beleggers, ons soort mensen zullen we maar zeggen. Een groep die op rationele wijze op de beurs met een gecalculeerd risico een hoger rendement nastreeft dan op een spaarrekening. U weet wel, weldenkende mensen die weten dat op lange termijn aandelen gemiddeld ongeveer een rendement van 7 à 9 procent per jaar geven en obligaties 5 à 6 procent.

Toch zie ik om mij heen dat veel beleggers onrealistische verwachtingen hebben die absoluut niet in lijn liggen met de risico’s die men bereid is te lopen. Het probleem is dat risico niet tastbaar is. Als iets goed is gegaan ben je vaak niet bewust van het gelopen risico.

Maar dat neemt niet weg dat het risico er wel degelijk was! Het had ook anders kunnen aflopen. En dat is wat veel beleggers de afgelopen jaren aan den lijve hebben ondervonden.

Moraal

Wat is de moraal van dit verhaal? Vaar als particuliere belegger een eigen en bovenal realistische koers. Laat u niet leiden door de massa, want op korte termijn hebben zij het gelijk misschien aan hun zijde, maar daarvoor wordt op langere termijn vrijwel altijd de rekening betaald.

Als u uzelf onvoldoende in staat acht om emotioneel de nodige afstand te nemen, laat het dan over aan professionals die bewezen hebben dat wel te kunnen. Maak als belegger niet dezelfde fouten als de bankier of de politicus…

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar.