Verwarring

Recent is de wetenschap rond klimaatverandering tot tweemaal toe in verlegenheid gebracht. In november van het afgelopen jaar ontstond ophef over gehackte e-mails van het Engelse Climatic Research Unit. Relevante wetenschappelijke informatie zou veranderd of achtergehouden zijn.

© Chris Heijmans

Het incident werd omgedoopt tot ‘climategate’. In januari moest het VN klimaatpanel, het IPCC, toegeven dat er een fout was geslopen in het klimaatrapport uit 2007. De gletsjers van de Himalaya zullen volgens huidige inschatting in het jaar 2350 verdwenen zijn en niet in 2035 zoals abusievelijk in het rapport was opgenomen.

Het is betreurenswaardig dat bij de communicatie over dit onderwerp fouten worden gemaakt. In de toekomst dient een nóg grotere mate van zorgvuldigheid in acht genomen te worden, teneinde herhaling hiervan te voorkomen.

Opinie

Het zal de publieke opinie voor de komende tijd gaan beïnvloeden en dit zal de politiek vervolgens niet echt aanmoedigen om maatregelen tegen klimaatverandering de prioriteit te geven die dit onderwerp verdient. Politici hebben al meer dan genoeg problemen die op de korte termijn spelen en veel geld kosten.

Inmiddels treden veel gerenommeerde wetenschappers naar voren om de belangrijkste conclusies over klimaatverandering wederom te onderschrijven. Daarbij geven ze duidelijk aan, dat er haast gemaakt dient te worden met maatregelen die de negatieve effecten van klimaatverandering moeten beperken.

Bedreiging

Naar mijn idee is klimaatverandering één van de meest serieuze bedreigingen van ons menselijk bestaan. Daar doen deze fouten en onduidelijkheden weinig afbreuk aan. Zo zullen de gletsjers op de Himalaya gaan verdwijnen en loopt een belangrijk deel van Nederland op termijn een vergroot risico op overstromingen door een geleidelijk stijgende zeespiegel.

Maar de pijnlijke effecten van klimaatverandering zullen in eerste instantie vooral gevoeld worden door de schouders die de minste lasten kunnen dragen. Hiermee bedoel ik Afrikaanse Sahellanden met extreme droogten en Aziatische landen als Bangladesh met toenemende overstromingen. In het westen kunnen we nog steeds het gevoel hebben, dat we ons kunnen aanpassen aan de veranderingen in de natuur. Daarvoor staan ons immers de nodige technologieën en financiële middelen ter beschikking.

Investeringen

De vraag is wel, of door de negatieve publiciteit de aandacht voor investeringen in schone energiebronnen als zon, wind en aardwarmte zullen teruglopen. De oorzaak van klimaatverandering komt namelijk vooral door het verbranden van fossiele brandstoffen als kolen en olie/benzine. Daarom zal een belangrijk deel van de oplossing moeten komen uit een transformatie naar CO2-vrije energie-opwekking.

Naar mijn idee zal het investeren in schone energie op de huidige ingeslagen weg voortgaan. Daar zijn enkele belangrijke redenen voor. Elk van de redenen is op zichzelf staand wellicht niet geheel doorslaggevend. Maar een combinatie hiervan, mede in het licht van de risico’s van klimaatverandering, is dit zeker wel.

Vraag

Allereerst zal de vraag naar energie in de komende decennia nog fors gaan stijgen. Een spectaculaire toename van een welvarende middenklasse in landen als China en India zal hier belangrijk toe bijdragen. Wat te denken van honderd miljoen nieuwe auto’s in China? Deze extra vraag naar energie zal op de een of andere manier geleverd moeten worden.

Dus zullen landen sterk moeten blijven investeren in nieuwe capaciteit van energie-opwekking. Daarbij speelt altijd de vraag, of er voldoende extra fossiele energiebronnen te vinden zijn (peak oil). Zo verbruiken we op dit moment viermaal zoveel olie als er aan nieuwe voorraden wordt gevonden. Dus voor die extra vraag naar (bijvoorbeeld) olie zullen de V.S., China en de eurozone steeds nadrukkelijker gaan concurreren.

Aanbod

Een uit strategisch oogpunt erg belangrijke reden is, dat het aanbod (van olie en gas) vooral komt uit het Midden Oosten, Nigeria, Venezuela en Rusland. Daar willen de meeste landen liever niet te veel afhankelijk van zijn. Daarbij zou het voor veel landen beter zijn, wanneer het geld hiervoor in de eigen economie gestoken zou kunnen worden. Dus niet overgeboekt naar bijvoorbeeld Saoudi Arabië.

Het stimuleren van werkgelegenheid staat hoog op de politieke agenda. Het scheppen van groene banen is daarom erg belangrijk. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het aanleggen en onderhouden van een windmolenpark, het isoleren van een huis of het recyclen van ons afval.

Schone energie

De laatste incentive om te blijven investeren in schone energiebronnen is onze gezondheid: wat ademen we in? Het verbranden van fossiele brandstoffen als kolen en olie verslechtert de luchtkwaliteit. Het roken van een sigaret kun je vermijden; maar het inademen van fijnstof en andere schadelijke stoffen door deelname aan het verkeer is onvermijdelijk. Oplopende kosten voor onze gezondheidszorg zijn het gevolg. Duurzame energie is ook schone energie; ben je ineens ook van de smog af.

Energiemaatschappij

Het samenspel tussen genoemde redenen zal in de komende jaren leiden tot een steeds belangrijker rol die duurzame energie gaat vervullen in de energiemix van de wereld. Door de financiële crisis en de economische teruggang hebben producenten van zonnecellen en windturbines het, mede door het niet-beschikbaar zijn van financieringsmogelijkheden, erg moeilijk gehad.

Door de sterke prijsdalingen zijn ze echter veel competitiever geworden tegenover fossiele brandstoffen. Dit biedt in ieder geval verbeterde vooruitzichten voor de komende jaren; zowel qua volume als voor de winstgevendheid.

Ad Schellen is senior fondsmanager bij Delta Lloyd Asset Management en heeft sinds 1997 ervaring met beleggen in mondiale thema’s, waaronder milieutechnologie en duurzame energie.