Rechts lullen, links vullen

Het blijft mij verbazen wat voor toeren mensen tegenwoordig durven uit te halen om het financiële gelijk aan hun zijde te krijgen. Hierbij lijkt niets meer ongeoorloofd en van enig schaamtegevoel is al helemaal geen sprake meer.

© ANP

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

Legt de homo economicus het af tegen de homo opportunicus? Het begint er steeds meer op te lijken. De rationeel handelende mens die een stapje terug moet doen ten gunste van de gelegenheidsgraaier.

Herkens

Het ‘links lullen en rechts vullen’ is een gangbaar fenomeen, dat helaas talloze voorbeelden kent. Wat dacht u van Eveline Herfkens, de voormalige PvdA-politica die enige jaren terug een riante baan met dito salaris bij de VN kreeg. Toch liet ze daar bovenop $ 280.000 aan Nederlandse huursubsidie uitbetalen, omdat mevrouw in New York een beetje redelijk uitzicht wilde hebben vanuit haar appartement.

Of dichter bij huis een steeds meer uitdijende groep van directeuren bij woningbouwcorporaties, bijna allemaal met een openlijk PvdA-lidmaatschap en/of achtergrond, die veel te hoge zogenaamde ‘marktconforme’ salarissen toucheren.

Het links georiënteerde kamp staat echter niet alleen in zijn uitwassen, ook het ogenschijnlijk rechts belijdende deel van de bevolking kan er wat van. Laat mij dat illustreren aan de hand van de ontwikkelingen op de huizenmarkt.

Stijgingen

Jarenlang liet de Nederlandse huizenmarkt grote prijsstijgingen zien. Voor velen was dat aanleiding om ook een graantje mee te pikken (ik ben toch niet gek?). Hoge aflossingsvrije leningen en Onverantwoorde maandlasten en vormden geen belemmering, want indien noodzakelijk kon het huis enkele jaren later met een fikse winst worden verkocht.

De huizenbezitter leek slapende rijk te worden. De realiteit bleek echter weerbarstiger en inmiddels zit een snel groeiende groep huiseigenaren in de problemen.

De groep die (te) hoog spel heeft gespeeld klopt nu in toenemende mate aan bij de overheid om steun. Als rechtvaardiging wordt aangevoerd dat de samenleving er niet bij is gebaat dat de huizenprijzen door al deze problemen te ver zouden dalen.

Belang

Op z’n zachtst gezegd is hier sprake van een curieuze, zo niet dubbele moraal. Als alles goed gaat stop je de winst in eigen zak, gaat het echter fout, dan dient de samenleving een helpende financiële hand uit te steken. In het kader van maatschappelijk belang uiteraard! Leuk geprobeerd, maar als het aan mij ligt gaat die vlieger niet op.

Een tijd lang heeft een groep huizenbezitters onevenredig kunnen profiteren van sterk stijgende prijzen. Een deel daarvan wilde het onderste uit de kan en moet daarvoor nu een hoge prijs betalen. Hoezo deze mensen een helpende hand toereiken vanuit de overheid? Zijn zij niet verantwoordelijk voor hun eigen daden?

Starters

En was deze zelfde groep destijds bereid om starters op de woningmarkt een helpende hand te bieden toen een woning voor hen nagenoeg onbetaalbaar was geworden? Bijvoorbeeld door een deel van de waardestijgingen in een speciaal fonds te storten waarmee nieuwkomers op de markt konden worden geholpen. Ik heb niets van dat soort geluiden vernomen.

Wel bij een goede afloop het vrijemarktmechanisme z’n werk laten doen en zelf de volle winst willen opstrijken, maar in het geval van verliezen deze proberen af te wentelen op de samenleving. Dat noem ik nou ‘rechts lullen, links vullen’!

Martine Hafkamp is directeur van Fintessa Vermogensbeheer.