Sinterklaas of zwarte piet?

De Fed begeeft zich met het weggeven van miljarden dollars op onbekend terrein. Een nieuwe kredietbubbel is niet denkbeeldig.

Door Martine Hafkamp | Fintessa Vermogensbeheer, in samenwerking met Belegger.nl

De centrale banken van de Verenigde Staten, Europa en Japan hebben de afgelopen weken meer dan eens aangegeven het expansieve monetaire beleid voort te zullen zetten. De belangrijkste overwegingen hiervoor zijn, in willekeurige volgorde, de afvlakking van het economisch herstel, de hoge werkloosheid en de groter dan wenselijke kans op deflatie.

Vooral die laatste is voor de voorzitter van het Amerikaanse banken, de Fed, Ben Bernanke van belang. Waar in Europa het monetaire beleid in de eerste plaats gericht is op prijsstabiliteit, moet het monetaire beleid van de Fed, naast het zorgen voor een stabiele prijsontwikkeling, ook een gematigde lange rente en maximale werkgelegenheid nastreven.

Werkloos

Het ziet er naar uit dat de economische groei afvlakt terwijl de werkloosheid onveranderd hoog blijft. Op dit moment zit 9,6 procent van de Amerikanen zonder werk en komen er nauwelijks genoeg banen bij om het aanbod op de arbeidsmarkt te absorberen.

Er lijkt in de ogen van de bestuurders van de Fed veel geoorloofd om deflatie te voorkomen. Daarom zal begin november in navolging van de Bank of England en de Bank of Japan zeer waarschijnlijk een volgende ronde van kwantitatieve verruiming (QE2) worden aangekondigd. Hierop wordt door de Fed zelf al ruim een maand gehint; ‘er lijkt een noodzaak, als alles hetzelfde blijft, om verdere actie te ondernemen’.

Toch gaan er binnen de eigen gelederen ook kritische geluiden op ten aanzien van een verdere monetaire stimulering. Op z’n minst zullen de toelichtingen bij de rentebesluiten worden aangescherpt.

Rente

De rente kan niet meer verder worden verlaagd, maar er kan wel weer voor honderden miljarden dollars aan (staats)obligaties worden opgekocht om op termijn verdere economische groei te bevorderen en daarmee de werkloosheid te verlagen.

Tot nu toe is er op deze manier al zo’n 1.725 miljard dollar de economie ingepompt. De schattingen van analisten wat betreft de totale omvang van deze ronde kwantitatieve versoepeling lopen uiteen van 500 miljard tot 1.000 miljard.

Risico's

In eerste instantie zal de rente op de kapitaalmarkt hierdoor dalen. Om te kunnen profiteren van de lage rente zal een aantal ondernemingen nieuw schuldpapier uitgeven. Door de lagere rente elders zullen beleggers in hun zoektocht naar een hoger korte termijn-rendement best ontvankelijk voor zijn. Nu al nemen zij in groten getale hun toevlucht tot deze high yield obligaties, met alle risico’s van dien.

Niet alle ondernemingen zijn even kredietwaardig en door de grote vraag is het niet denkbeeldig dat de bubbel, die volgens mij al is ontstaan, nog verder zal worden opgeblazen. Als er te veel nieuwe liquiditeiten de markt in zullen worden gebracht zal deze bubbel een keer barsten. Dat staat voor mij buiten kijf. Het laat zich echter niet voorspellen wanneer dit zal gebeuren.

Inflatie

De monetaire verruiming heeft voor de Fed nog een tweede doel, namelijk het verhogen van de inflatieverwachtingen om daarmee de trend van een stijging van de reële rente (het verschil tussen de nominale rente en de verwachte inflatie) te keren. Door de lage rente zouden investeringen en bestedingen moeten worden gestimuleerd.

Bijkomend effect van het grote aanbod van dollars is een afwaardering van de dollar, waardoor de Verenigde Staten een deel van hun problemen naar het buitenland kunnen exporteren.

Schuld

Het is de vraag of een nieuwe ronde van kwantitatieve versoepeling het gewenste effect zal hebben. Bernanke geeft zelf ook aan dat de Fed zich op onbekend terrein bevindt. Het is waarschijnlijk dat veel van de door de Fed gecreëerde liquiditeiten door zowel consumenten als banken zullen worden gebruikt voor schuldafbouw of zijn weg zullen vinden naar andere, vaak hoger renderende maar ook meer risicovollere beleggingen.

Dat kan op termijn tot problemen leiden, want rendement en risico gaan altijd hand in hand. Het is daarom zaak als belegger waakzaam te blijven.

Bron

Bernanke beschikt over een bijna onuitputtelijke bron van dollars waarmee hij de financiële markt als Sinterklaas cadeautjes kan blijven geven. Daardoor zal hij er wel in zal slagen de inflatieverwachtingen op te krikken. Hij moet echter voorkomen dat hij niet de zwarte piet toegespeeld krijgt.

Er moet niet alleen in de vorm van douceurtjes aan symptoombestrijding worden gedaan, maar ook worden gewerkt aan structurele oplossingen. Eens zal de rekening betaald moeten worden en hoe hoger die is, hoe moeilijker dat wordt, met alle gevolgen van dien.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2008 de Gouden Stier voor de beursvrouw van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp