Miljardendans om de kilometerheffing

RIJSWIJK - Tientallen bedrijven uit binnen- en buitenland staan te trappelen om mee te doen aan de ontwikkeling van het systeem voor de kilometerheffing, dat zeer waarschijnlijk in Nederland komt.

© Hans van Hamersveld

Bedrijven als Siemens, Getronics, Sagem, Peek Traffic en Q-free sleepten het ministerie van Verkeer en Waterstaat al voor de rechter, omdat ze niet waren uitverkoren om mee te praten of mee te doen aan delen van het systeem.

''Als er een groot project is, wil je meedoen'', zegt een woordvoerder van chipfabrikant NXP. ''TomTom is als bedrijf volledig bezig met mobiliteit; wij zouden een logische partner zijn'', zegt een woordvoerder van navigatiebedrijf TomTom. ''Siemens is de enige partij in de wereld die dit systeem in het groot heeft uitgerold in Duitsland'', prijst Siemens zich aan.

Systeem
Het systeem voor de kilometerprijs, zoals de kilometerheffing of rekeningrijden in de nieuwe wet heet, is dan ook niet zomaar een systeem. De overheid investeert in de eerste fase 3,6 miljard euro.

''Dat is voor het opzetten van het systeem, de 'kastjes' die in de voertuigen komen en de personeelskosten, kortom voor alles'', zegt een woordvoerder van het ministerie. ''De bedoeling is dat het bedrijfsleven ook investeert.''

Voertuigen
Bij ongeveer negen miljoen auto's en vrachtwagens wordt iets ingebouwd dat registreert hoeveel kilometers worden gereden, over wat voor soort wegen en op welk tijdstip. Die gegevens zijn gekoppeld aan de milieukenmerken van het voertuig zodat het systeem kan uitdokteren hoeveel de rit kost.

De overheid neemt bij de introductie de kosten voor dat systeem voor haar rekening. Bedrijven die mee mogen doen, hebben dus een kapitaalkrachtige afnemer. Zij kunnen ook nog verdienen aan extra diensten, zoals het verstrekken van verkeersinformatie of gerichte reclameboodschappen.

Export
Omdat het Nederlandse systeem wordt gezien als een zeer innovatief systeem, via gps zonder tolpoorten, is het ook een mooi exportproduct. Daarom zijn er zoveel multinationals die willen aanhaken.

De overheid verwacht, als het systeem eenmaal draait, 9 miljard euro per jaar te innen. Dit bedrag komt in plaats van de huidige wegenbelasting en BPM. De partijen die zorg dragen voor de exploitatie en de inning van de heffing, mogen 5 maximaal procent van dat bedrag (450 miljoen euro) tegemoetzien. ''Plus wat ze eventueel verdienen aan het leveren van additionele diensten'', zegt de woordvoerder van het ministerie.

Ministerie
Het ministerie heeft ervoor gekozen in te zetten op twee systemen, aangeduid als 'sporen'. Er is een garantiespoor en een hoofdspoor. Daar is voor gekozen om er zeker van te zijn dat het systeem beschikbaar is op het moment dat de heffing gaat gelden.

''Als je als overheid iets inkoopt, wil dat niet zeggen dat de vrije markt dat dan ook aanbiedt.'' Door in het garantiespoor een gegarandeerde afnemer te zijn, houdt het ministerie de timing zelf in de hand.

Het is de bedoeling dat uiteindelijk via het hoofdspoor marktpartijen het hele systeem overnemen. De overheid moet ook wel inzetten op een eigen systeem, omdat de wetgeving over de kilometerprijs er nog niet door is. Het project kan dus nog steeds worden afgeblazen.