'Open source bedreigt kapitalisme'

AMSTERDAM - Overheden die het gebruik van open source software nastreven, lopen de kans om op een Amerikaanse zwarte lijst te komen. Ook Nederland kan dit overkomen door het plan NOiV.

De Amerikaanse lobbygroep International Intellectual Property Alliance (IIPA) heeft de Amerikaanse handelsautoriteit verzocht landen als Indonesië, Brazilië en India op een zwarte lijst te zetten omdat de overheden gebruikmaken van open source software.

Op de '301 watchlist' staan landen die volgens de IIPA verkeerd omgaan met intellectuele eigendomsrechten. Een dreigende vermelding op de lijst moet landen dwingen hun gedrag aan te passen, anders dreigen er sancties op handelsgebied.

Aansporen

Volgens de IIPA, dat onder meer de muziek- en software-industrie vertegenwoordigt, komen overheden die het gebruik van open source software aansporen in aanmerking voor de lijst. Alleen het aanraden van gebruik van open source software maakt de landen verdacht.

Indonesië beval bedrijven en overheden het gebruik van open source software in 2009 officieel aan in een brief.

Vrije marktwerking

De IIPA zegt geen problemen te hebben met het doel van de Indonesische regering. Dat is namelijk het terugdringen van de verspreiding van gepirateerde software. Het adviesorgaan heeft wel problemen met de manier waarop dit gebeurt. Door open source aan te bevelen verzwakt Indonesië de software-industrie. Ook ondermijnt het land de concurrentiekracht op lange termijn door het creëren van een kunstmatige voorkeur voor open source software bij bedrijven, stelt de IIPA (pdf).

Dit komt erop neer dat de organistaie stelt dat het aanbevelen van open source de vrije marktwerking en dus het kapitalisme in gevaar brengt. De IIPA gaat nog verder en stelt dat deze praktijken markten afsluit, innovatie remt en economische vooruitgang tegenwerkt.

"De Indonesische overheid heeft op deze manier geen effectief strijdmiddel tegen piraterij en creëert daarmee een handelsbarrière en ontzegt eerlijke toegang tot de markt voor softwarebedrijven wereldwijd", schrijft de IIPA in een rapport over Indonesië.

Verplicht

De Nederlandse overheid gaat verder dan de Indonesische in het nastreven van open source software. NOiV verplicht overheden om open standaarden te gebruiken. Het gebruik van open source software is niet verplicht, maar heeft bij gelijke geschiktheid wel de voorkeur.

Dat gaat dus verder dan het adviseren van open source software voor overheden en bedrijven, waarvoor de IIPA Indonesië voordraagt voor een plek op de zwarte lijst. Nederland staat zover bekend nog niet op de lijst van genomineerden.

Kritiek

Deze aanbevelingen mogen dan ook op een hoop kritiek rekenen. The Guardian stelt in een opiniestuk dat de IIPA volledig voorbijgaat aan bedrijven als RedHat, Wordpress en Canonical die bewijzen te kunnen leven van open source.

"Sterker nog, het is verbazingwekkend dat wie dan ook impliceert dat door het aanraden van open source producten, die verspreidt kunnen worden zonder omvangrijke licentieproblemen, ook maar iets 'ondermijnt'", aldus commentator Bobbie Johnson.

"Als je dit onder de loep neemt, en dat moet je doen. Dan kom je tot de conclusie dat het belachelijk is."