Patentzaken lopen spuigaten uit

AMSTERDAM – De patentzaken tussen techgiganten vliegen de afgelopen weken over tafel. Maar wat houdt zo’n patent nu precies in en waarom zijn ze noodzakelijk? Een overzicht.

© AFP

Patenten kunnen aan bedrijven worden toegekend als zij stellen een bepaalde techniek als eerste te hebben ontdekt of gebruikt. Het recht op het gebruik van deze techniek wordt dan voor een bepaalde tijd toegewezen.

In deze periode heeft het bewuste bedrijf het recht om licenties van concurrenten te eisen als zij de techniek (willen) gebruiken. Bij zo’n licentie kan bijvoorbeeld een algemeen bedrag betaald worden waarna het tweede bedrijf de techniek mag gebruiken. Ook kan er per apparaat dat gebruik maakt van de techniek betaald worden.

Patenten zijn zelfs verkoopbaar. Het betreft niet het alleenrecht op een techniek. Andere bedrijven mogen, tegen een vergoeding, de techniek gebruiken.

Rechtszaken

Toch gebeurt het regelmatig dat bedrijven gepatenteerde technieken gebruiken zonder daar rechten voor te hebben. Vaak zijn de patenten ook erg omslachtig en specifiek. Gaat het bij een patent voor het gebruiken van tabbladen in een mobiele browsers om de algemene techniek of om een bepaalde uitwerking daarvan?

Vaak wordt onenigheid over de invulling van een patent in een rechtszaak uitgevochten. Zo gebruikt Google in het besturingssysteem Android een aantal technieken waarvan onder meer Microsoft en Apple stellen daar patenten op te hebben.

Android

Google zelf is nog niet aangeklaagd omdat de zoekgigant het product niet aan consumenten verkoopt. Dat doen de fabrikanten van Androidtoestellen zoals Samsung en HTC. Deze bedrijven worden de afgelopen maanden veelvuldig aangeklaagd.

Zo vechten Apple en Samsung momenteel meerdere zaken in verschillende landen uit. Overigens gaan niet al deze aanklachten om Android, maar ook om het uiterlijk van de Galaxytoestellen van Samsung.

Apple heeft inmiddels ook HTC aangeklaagd wegens patentinbreuk. In deze zaak gaat het wel hoofdzakelijk om technieken in Android.

Schikkingen

Microsoft kiest voor een andere aanpak en dreigt vooral met rechtszaken waarna het schikkingen treft. Zo betaalt HTC naar verluidt vijf dollar voor elk verkocht Androidtoestel. Bovendien schikten drie bedrijven onlangs met Microsoft om het gebruik van Android. Bedragen worden daarbij nooit bekendgemaakt.

Google reageert keer op keer woedend en stelt dat concurrenten zich verschuilen achter patenten in plaats van innovatief te zijn. Maar toch hebben patenten nut. Ze zijn ten slotte in het leven geroepen om innovatie te beschermen.

Patenttrol

Wat heb je er immers aan veel geld te besteden aan het ontwikkelen van een revolutionaire dienst als concurrenten deze met veel minder kosten kunnen kopiëren en misschien zelfs verbeteren? Het probleem is echter dat sommige bedrijven patenten puur en alleen gebruiken om geld te verdienen.

Bedrijven die alleen op jacht gaan naar patentinbreuk worden ook wel patenttrollen genoemd. Deze bedrijven kopen patenten over van andere (failliete) bedrijven of vragen zelf patenten aan op technieken die nog vrij zijn.

Vervolgens worden alle mogelijke bedrijven aangeklaagd wegens patentinbreuk zonder dat de patenttrol per definitie zelf iets doet met de techniek.

Belang van patenten

Apple, Microsoft en Google zijn uiteraard geen patenttrollen, maar de bedrijven zijn het oneens over het belang van patenten en hoe deze zouden moeten worden ingezet. Wel is duidelijk dat ze allen het belang ervan zien.

Zo ging onlangs het Canadese telecombedrijf Nortel failliet. Het bedrijf had ruim zesduizend patenten in het bezit op het gebied van draadloze verbindingen, netwerken en (mobiele) internettechnologieën. Google bracht direct een bod uit op de patenten.

Concurrenten als Apple, Microsoft en Blackberrymaker RIM voegden zich echter ook bij de gegadigden. Uiteindelijk vormden Apple, Microsoft, Sony, RIM, Ericsson en EMC een verbond dat samen op de patenten bood en deze voor 4,5 miljard dollar in handen kreeg.

Google bleef met lege handen over en er gaan geruchten dat de zoekgigant bewust buitengesloten zou zijn.

Boetes en importverbod

Met de patenten zou Google een stuk sterker staan in rechtszaken rondom Android. Hoewel de zoekgigant door Apple en Microsoft nog niet aangeklaagd is, helpt het fabrikanten Samsung en HTC wel bij de lopende rechtszaken.

Androidfabrikanten moeten nu uitspraken van rechters en de Amerikaanse toezichthouder ITC afwachten. Naast geldboetes dreigt bijvoorbeeld Apple ook met een importverbod.

Rechtmatigheid

Overigens kunnen bedrijven middels een rechtszaak de rechtmatigheid van een patenttoewijzing in twijfel trekken. Zo kan aangetoond worden dat het patent een te algemene techniek betreft die al breed toegepast werd voor de aanvraag.

Overigens kunnen patenten ook naderhand worden toegewezen terwijl concurrenten de techniek ook al gebruiken. Een aanvraag wordt soms pas na jaren goedgekeurd.

Daarnaast is het bijvoorbeeld mogelijk om de validiteit van een patent aan te vechten omdat de techniek niet nieuw is bij een ingediende aanvraag. Ook kan bezwaar gemaakt worden omdat de techniek niet bruikbaar is of niet vatbaar.