Gerechtshof legt bom onder splitsingswet

DEN HAAG - De wet die energiebedrijven verplicht hun netwerkbedrijf af te splitsen is in strijd met het Europees recht. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag bepaald in hoger beroep. De rechtszaak was aangespannen door de energiebedrijven Essent, Delta en Eneco.

© ANP

De Staat gaat bij de Hoge Raad in cassatie tegen het vonnis. Een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken zei dinsdag dat het gerechtshof miskent dat er grote publieke belangen in het geding zijn, zoals de zekerheid van de energievoorziening en het beschermen van de belangen van consumenten

Publieke handen

Op grond van de zogeheten splitsingswet moeten de energiebedrijven opgedeeld worden in een commercieel bedrijf dat de stroom en het gas levert en een netwerkbedrijf, dat de leidingen in handen heeft. Het netwerkbedrijf moet dan in publieke handen blijven.

Delta en Eneco werken aan de splitsing, die wettelijk met ingang van komend jaar een feit moet zijn. Essent, dat werd overgenomen door het Duitse RWE, is al gesplitst.

Inbreuk

Het gerechtshof heeft de drie energiemaatschappijen in het gelijk gesteld en bepaald dat de wet inbreuk maakt op het vrije verkeer van kapitaal. Het hof oordeelt dat er geen dwingendere redenen zijn van algemeen belang die splitsing rechtvaardigen.

De splitsingswet moet eerlijke concurrentie waarborgen. Beheerders van de netten die de energie distribueren moeten concurrerende aanbieders van energie toelaten op de leidingen en volledig onafhankelijk zijn van die energieleveranciers.

De distributiebedrijven zijn eigendom van provincies en gemeenten en moeten in handen van de overheid blijven. De splitsingswet moet voorkomen dat er te weinig wordt geïnvesteerd in de energienetten als gevolg van commerciële risico's die leveranciers van energie nemen.

Advocaten

De Hoge Raad zal waarschijnlijk niet voor 1 januari een uitspraak kunnen doen over de splitsingswet, verwacht het advocatenkantoor Baker & McKenzie, dat energiebedrijf Eneco bijstaat.

De Hoge Raad zal waarschijnljik een oordeel over deze kwestie vragen van het Europese Hof van Justitie. Nederland is het enige land in de Europese Unie dat de energiebedrijven dwong zich te splitsen in een commercieel bedrijf dat de energie levert en een publiek bedrijf, dat de distributienetten voor stroom en gas in handen heeft.

Eneco

Volgens de advocaat van Eneco, Frank Kroes, leidt de gedwongen splitsing tot grote schade, kosten en risico's bij energiebedrijven. Ze moeten niet alleen extra kosten maken, maar ook de financiering zal duurder uitvallen als ze de netwerken niet meer in handen hebben.

Een woordvoerder van Eneco zegt dat het belang van de energievoorziening en de verduurzaming beter gewaarborgd zijn in een geïntegreerd energiebedrijf dan in een opgeknipt bedrijf.

Delta

Het Zeeuwse energiebedrijf Delta is blij dat het gerechtshof in Den Haag een streep haalt door de splitsingswet.

''Wij hebben ons jarenlang verzet tegen die wet, al sinds minister Laurens Jan Brinkhorst er mee kwam",' aldus een woordvoerster. ''Wij zien de splitsingswet als een slechte oplossing voor een niet bestaand probleem.''

Volgens Delta reguleert de overheid de prijsvorming en is de wet niet nodig om concurrentie te bevorderen. Delta gaat het vonnis nu bestuderen en het is nog niet duidelijk welke stappen het energiebedrijf nu zal nemen.