'Kans bestaat dat we worden uitgerookt'

AMSTERDAM - Familiebedrijven vormen de ruggengraat van de economie. In deel acht van deze serie: Van Wijhe Verf. Directeur Marlies van Wijhe werd eind maart verkozen tot zakenvrouw van het jaar. “Ik kreeg het advies mijn agenda schoon te maken en eruit te halen wat erin zit. Dat doe ik nu: niet alleen voor het bedrijf, maar ook voor de branche.”

Van Wijhe staat sinds 2000 als vierde generatie aan het hoofd van het bedrijf dat verf en coatings ontwikkelt onder de naam Wijzonol en Ralston. Met een jaaromzet van 45 miljoen euro levert Van Wijhe Verf twee keer zoveel aan professionals (bouw, schildersbedrijven en de timmerindustrie) als aan consumenten.

Haar benoeming tot zakenvrouw van het jaar noemt Marlies van Wijhe: “Een mooi stukje waardering voor het werk dat ik de afgelopen tien jaar heb gedaan.” Maar wie denkt dat ze nu tevreden is, heeft het mis. “Ik ga niet rustig zitten. Die prijs motiveert me om nog harder aan het werk te gaan.”

“Alles wijkt voor de zaak, zelfs mijn plannen met vrienden. Dat is wel eens lastig. Nu met de prijs erbij heb ik het gevoel dat ik twee banen heb. De dingen waar ik echt voor moet gaan zitten, spaar ik op voor het weekend. Daar heb ik doordeweeks de rust niet voor. Op vrijdagavond staat mijn tas in de hoek, maar op zaterdagmiddag gaat die vaak al weer open.”

Verf

Van Wijhe Verf is de derde verffabrikant van Nederland, na PPG/Sigma en AkzoNobel. “Ik ben trots op de positie die we hebben bereikt. Het is een gecompliceerde markt, die ook nog eens krimpt. In de verfbranche moeten de producten duurzamer worden; verf moet langer op het hout blijven zitten. In plaats van vijf jaar hoef je nu pas na acht jaar opnieuw te schilderen. Dat heeft als gevolg dat we weer minder liters verf verkopen.”

“We groeien nog wel, maar het wordt wel moeilijker. Het aantal spelers zal verder terug kunnen lopen. Daarom ben ik ook erg gefocust op nieuwe exportmogelijkheden. We exporteren naar Noord-Amerika, Azië en Europa, maar dat kan beter. Daar moet onze groei vandaan komen. In Nederland is het niet meer dan verdringing.”

Crisis

Ook ziet Van Wijhe de gevaren voor de branche als gevolg van de crisis. “De sterken zullen overblijven, maar iedereen kreunt.”

In 2009 vond binnen het bedrijf een flinke reorganisatie plaats. “De signalen uit de bouw waren slecht. We wilden de ellende voor blijven. Op een gegeven moment konden we niet verder in de kosten snijden, waardoor we ons personeelsbestand onder de loep moesten nemen. We hebben 20 mensen gedwongen ontslagen, tijdelijke contracten zijn niet verlengd en bepaalde mensen die vertrokken zijn niet vervangen.”

Van Wijhe Verf draait nu met 220 personeelsleden. “De rust is dit jaar weer terug. Nu kunnen we ons weer focussen op de toekomst. De markt is nog steeds slecht. We hebben daar onze begroting op gemaakt en we hopen dat het genoeg is om ons ook dit jaar er doorheen te trekken.”

Familiebedrijf

De keuze om het familiebedrijf voort te zetten, maakte Van Wijhe op haar eenentwintigste, toen haar vader een mooi bod op de zaak kreeg. Maar eigenlijk hield ze er al rekening mee toen ze de studie bedrijfskunde ging volgen.

“Vanuit mijn genen heb ik een enorme drive om met de vrijheid die zo’n familiebedrijf geeft aan de slag te gaan. Om het nog mooier door te geven aan de vijfde generatie. Tenzij die generatie zegt: we hoeven het niet.”

De zus van Marlies van Wijhe werkt ook in het familiebedrijf op de marketingafdeling. Haar kinderen vormen de vijfde generatie. Marlies van Wijhe vertelt enthousiast over haar nichtje van tien dat roept dat zij en haar broer later echt niet het werk van hun tante gaan doen. Om vervolgens toch te vragen wat het werk precies inhoudt.

Passie

“Elke generatie had de passie en de wens om in het familiebedrijf te stappen. En als we ervoor kiezen, gaan we er ook voor."

"Onze familie bestaat uit een stelletje doorzetters. Mijn overgrootvader had het lef om te starten, ik denk niet dat ik dat zou kunnen. Mijn opa was een koopman, die vond het fantastisch op zoek te gaan naar nieuwe klanten. Mijn vader was een technicus, die heeft een schwung aan ons lab en productontwikkeling gegeven. En ik ben veel meer internationaal georiënteerd. Het is net de juiste persoon op het juiste moment. Bovendien zijn we ons bewust dat we nieuwe dingen moeten blijven bedenken.”

Innovatie in de verfbranche ziet Van Wijhe vooral in de ontwikkeling van smartcoatings, coatings met speciale eigenschappen. “Stel je voor dat een krasje in de lak van een auto uit zichzelf herstelt. Ik vind dat fantastisch. We willen met nano-technologie eigenschappen aan verf toevoegen, waardoor onze producten nog bijzonderder worden.”

Industrie

Volgens Van Wijhe wordt de maakindustrie niet genoeg gekoesterd. “Gemeenten zien liever dienstverlenende bedrijven komen dan productiebedrijven. Dan denk ik: Verdorie, je kan niet iedereen op een kantoor zetten. Je hebt mensen nodig die ontwikkelen. Er zijn zoveel jongeren die het veel leuker vinden om iets te maken. Als je dan geen industrie hebt waar ze terecht kunnen, heb je een probleem.”

Van Wijhe zelf zit ook op de schopstoel. “Er waren twee verffabrieken in Zwolle: Schaapman en wij. Schaapman is onder druk van de gemeente naar Kampen verhuisd. Wij zitten hier op het industrieterrein, waar Zwolle een prachtig plan voor dienstverlenende bedrijven heeft ontwikkeld. Alle bedrijven zijn opgekocht, behalve wij en onze buurman, ook een productiebedrijf. Wij staan in de weg. De kans bestaat dat we uitgerookt worden. Dat zou ik heel jammer vinden, dan voel ik me niet serieus genomen.”