Voedseltekorten blijven onderbelicht

De dreigende voedseltekorten worden, door alle aandacht die de economische crisis opeist, door autoriteiten onderbelicht.

Door Fred Huibers | Het Haags Effektenkantoor

In de eerste twaalf maanden dat de beurs in een vrije val raakte als gevolg van het losbarsten van de kredietcrisis, zijn de prijzen van landbouwproducten in eerste instantie tegen de algemene negatieve prijstrend in, fors gestegen. De reden voor de opmerkelijke opleving was dat er een fundamenteel aanbodstekort werd geconstateerd.

Landen met een omvangrijke bevolking die zich steeds meer eiwitrijke voeding konden veroorloven stuwden de landbouwprijzen op. Door de inzakkende wereldwijde economische groei, is het marktsentiment gekenterd. Nadat de prijzen een piek bereikten midden 2008 zijn diverse landbouwprodukten zoals granen en vlees met 25 tot 45 procent gedaald. In de afgelopen maanden lijken de prijzen echter weer de weg omhoog gevonden te hebben.

Vergissing
De kentering in de prijzen van landbouwproducten lijkt steeds meer aan te geven dat de tussentijdse daling een tijdelijk karakter heeft. De economische groei is wereldwijd weliswaar gedaald, maar de vraag naar voedsel blijft stijgen. De bevolking van landen van opkomende markten zoals China, India en Brazilië zijn, door de toegenomen welvaart, in de afgelopen jaren steeds meer vlees en melkproducten gaan consumeren. De productie van een melk- of vleesproduct met een gelijkwaardige voedingswaarde als een verwerkt graanproduct vraagt veel meer input.

Om een kilo vlees te produceren zijn velen kilo's diervoeding (vaak granen) nodig. In bijvoorbeeld China is de consumptie van melk in de afgelopen tien jaar verzevenvoudigd. En nog altijd is de consumptie van vlees en melkproducten per hoofd van de bevolking nog maar een fractie van de consumptie die in het Westen gangbaar is. De inschatting van de markt dat de daling van de wereldwijde economische groei een duidelijk en blijvend negatief effect zou hebben op de landbouwprijzen, lijkt steeds meer een vergissing.

Waarschuwing
Steeds nadrukkelijker waarschuwt de Wereld Gezondheidsraad van de Verenigde Naties dat de prijzen van voedingsmiddelen blijvend hoog zullen blijven. Zij wijzen op de kans op herhaling van voedselrellen vergelijkbaar met de opstanden oplaaiden tijdens de zomer van 2008 in landen als Egypte, Mexico en Pakistan. Voedseltekorten doen zich al lokaal voor getuige de stijging van de maïs prijs in bijvoorbeeld Malawi met 100 procent of de prijs van tarwe in Afganistan met 67 procent.

Landen die het zich kunnen permitteren zoals China, Abu Dhabi en Zuid-Korea zijn inmiddels overgegaan tot de aankoop van producenten van landbouwproducten omdat zij zich zorgen maken over toekomstige schaarste van landbouwproducten. Het enige wat nu nog moet gebeuren is een grootschalige misoogst en zorgen over voedselschaarste haalt weer de voorpagina's van de kranten.