Activistische aandeelhouders op non-actief

Berichten over activistische aandeelhouders die managers onder druk zetten zijn sterk afgenomen. Is dat een goede zaak?

Door Fred Huibers | Het Haags Effektenkantoor

Activistische aandeelhouders nemen een aandelenbelang in een bedrijf en zetten daarna het management onder druk om de strategie te veranderen. Dat gaat vaak op een niet zachtzinnige wijze door open brieven te sturen waarin ze managers persoonlijk aansprakelijk stellen voor de door hen aan de orde gestelde tekortkomingen.

Een bekend voorbeeld van een activistische aandeelhouder is The Children's Investment Fund (TCI) die aangestuurd heeft op de opsplitsing van ABN Amro.

Bakzeil
Datzelfde TCI heeft sindsdien een aantal keren bakzeil gehaald. De aanval op de Duitse beurs Deutsche Boerse is mislukt. Topman Eric Hohn van TCI verklaarde vorig jaar dat het aanhouden van grote aandelenbelangen te riskant was, gegeven het onvoorspelbare beursklimaat. TCI had ten tijde van de aanval op het management van Deutsche Boerse een belang van tien procent in het beursgenoteerde bedrijf.

Een ander high-profile fiasco is de mislukte aanval op J-Power, een van de grootste energieleveranciers in Japan. Volgens Thomson Reuters is het aantal activistische aanvallen op de grootste beurs ter wereld (de VS) teruggelopen van 61 in 2007 naar nog maar twee in het laatste kwartaal van 2008. Sindsdien is er van een opleving geen sprake.

Crisis
De reden voor de terugval is dat het riskant is om grote belangen te nemen in bedrijven als de beurskoersen heftig fluctueren en per saldo vaak stevig daalden. Ten tweede zijn de zaken waar activistische aandeelhouders de topmanagers van hun targets toe willen dwingen vaak niet meer uit te voeren.

Door het slechte beursklimaat is het vaak bijna onmogelijk om tegen een redelijke prijs activa af te stoten of via spin-offs van de hand te doen. De verhoogde kosten van vreemd vermogen vormen ook een obstakel om aan verzoeken te voldoen om meer schuld op de balans te nemen om bijvoorbeeld aandelen in te kopen.

Lange termijnfocus
Veel managers zijn opgelucht dat de - in hun ogen veel te korte termijngerichte - activistische aandeelhouders opgehouden zijn met het stellen van eisen. Zij zeggen dat zij nu veel meer tijd en energie kunnen steken in lange termijn projecten en in het managen van de onderneming. Dat klinkt goed, maar we moeten niet vergeten dat de activistische aandeelhouders vaak succes hadden omdat ondernemingen niet efficiënt gerund werden.

Nu de druk op managers wegvalt, is de verleiding wellicht groot om het wat rustiger aan te doen. Er is echter een nieuwe activistische aandeelhouder opgestaan: de overheid.

De overheid bemoeit zich in veel landen actief met het management van financiële instellingen en bijvoorbeeld ook autofabrikanten. Vooral de regering van Obama schroomt het niet om managers regelmatig een uitbrander te geven. Daarmee krijgen managers wellicht met een waakhond te maken met scherpere tanden en sterkere kaakspieren dan zij tot nu toe gewend waren.
 

Fred Huibers is partner bij Het Haags Effektenkantoor