Explosieve energie

Ondanks de economische tegenwind, is de olieprijs aan een indrukwekkende opmars begonnen. Zet die door?

Door Fred Huibers | Het Haags Effektenkantoor

Voordat de kredietcrisis toesloeg, was de olieprijs in een jaar tijd meer dan verdubbeld. In de zomer van 2007 werd een piek van bijna 150 dollar per vat bereikt. Door de kredietcrisis schakelde de olieverwerkende industrie enkele versnellingen terug en prompt zette de olieprijs de glijvlucht in.

In maart 2008 bereikte de olieprijs een dieptepunt van 34 dollar. Al snel na dat moment herstelde de groei in China weer naar het indrukwekkende niveau van 8 procent jaarlijks. Ook de industrie in Westerse landen vertoont weer tekenen van leven: veel bedrijven hadden de toekomst te somber ingeschat en zij hebben teveel gesneden in productiecapaciteit. Nu moeten zij bezuinigingsmaatregelen terugdraaien om het oplopende ordervolume aan te kunnen.

Het bovenstaande heeft een positief effect op de vraag naar olie. Inmiddels is de olieprijs weer aangetrokken en kort geleden werd het niveau van 80 dollar per vat bereikt. Ondanks het feit dat de olieprijs in een half jaar tijd meer dan verdubbeld is, lijkt er nog meer in het spreekwoordelijke vat te zitten.

Opkomende honger
De vraag naar fossiele brandstoffen blijft maar stijgen. Met name de honger naar olie van opkomende markten is niet te stillen. In deze landen ligt de groeivoet duidelijk hoger dan in het Westen. Doordat het inkomen per hoofd van de bevolking stijgt, overtreft de vraag naar energie de economische groei, want meer welvaart betekent bijvoorbeeld dat de auto de (brom)fiets vervangt.

In de eerste drie kwartalen van dit jaar werden alleen al in China circa tien miljoen voertuigen verkocht, een stijging van 34 procent ten opzichte van 2008.

Schaarste
Wereldwijd overtreft de groei van de vraag naar olie met een ruime marge de groei van de bewezen reserves. Olie wordt steeds schaarser. Ondanks de grote inspanningen van geologen, worden maar mondjesmaat nieuwe olievelden gevonden. Oliemaatschappijen richten zich daarom steeds meer op het ontwikkelen en toepassen van technieken om meer olie te winnen uit bestaande velden.

Tevens wordt met kunst en vliegwerk in bijzonder diep water olie opgepompt of wordt olie gewonnen uit zogeheten tar sands in bijvoorbeeld Canada of wordt synthetische olie gemaakt uit kolen (Sasol uit Zuid-Afrika). Deze technieken zijn alleen rendabel bij hoge olieprijzen. Ook dienen de milieunormen niet te streng te zijn, want veel van de technieken zijn vervuilend en vaak bevindt de olie zich in kwetsbare gebieden.

Onvermijdelijke stijging olieprijs
Tenzij de economische groei wereldwijd sterk terugvalt, is het onvermijdelijk dat de olieprijs in de komende jaren gestaag zal blijven stijgen. Dit blijkt ook uit het opvallende verschil tussen wat voor een vat olie met onmiddellijke levering afgerekend moet worden ten opzichte wat een vat olie kost voor een levering op termijn, want de termijnkoers ligt duidelijk boven de huidige spotprijs.

Voor levering in 2017 is de termijnkoers zelfs bijna 100 dollar per vat. De olieprijs krijgt een extra impuls doordat het oliekartel OPEC met succes een beperking van 4,2 miljoen vaten per dag heeft ingesteld. Het kartel van de olieproducerende landen mikt op een prijs van circa 90 dollar per vat. Alles duidt erop dat zij hun zin krijgen.

Een duurzaam hoge olieprijs heeft een aantal implicaties. De zoektocht naar bronnen van alternatieve energie zal verder geïntensiveerd worden. Daarnaast zullen olieproducenten steeds meer behoefte hebben aan technologische middelen om nog doelmatiger bestaande reserves te benutten. Een uitgelezen kans voor toeleveranciers aan de olie-industrie. Wij hebben derhalve in het Haven European Value Fund een sterke overweging in oil services bedrijven.

Fred Huibers is partner bij Het Haags Effektenkantoor