Bonussen

Banken zijn voornemens weer bonussen te betalen.

© ANP

Door Fred Huibers | Het Haags Effektenkantoor

Veel banken zijn gered van de ondergang met behulp van geld van de belastingbetaler. Jarenlang hebben banken hoge bonussen betaald aan topfunctionarissen. Sommige banken die eerst dankbaar gebruik gemaakt hebben van de steun uit publieke middelen, zijn nu voornemens om weer bonussen uit te keren.

Het zijn vooral de zakenbanken die de neiging hebben om (potentieel) verlies voor rekening te laten komen van de gemeenschap en de upside in eigen zak te steken

Goed voor zichzelf zorgen
De bankiers die werkzaam zijn bij de top tien zakenbanken van de wereld hebben in de periode 1999-2008 vier maal zoveel geïncasseerd als de aandeelhouder. In 2008 werd aan de bankiers van de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch meer in cash betaald dan er in risicokapitaal aanwezig was in de bank. En dat terwijl de aandeelhouder vooral het neerwaartse risico voor zijn rekening neemt.

Het resultaat is dat de aandeelhouder in de afgelopen jaren een gemiddeld rendement van iets meer dan 8 procent heeft verdiend. Geen hoog rendement als meegenomen wordt hoe riskant met dat kapitaal is omgespongen door de zakenbankiers.

Publiek belang
Het argument om banken te steunen was het voorkomen van het instorten van financieel systeem. Als er door faillissementen een domino-effect zou ontstaan, kon het financieel systeem mogelijk instorten en zou er onvermijdelijk een economische depressie volgen.

Dit argument kan niet zomaar terzijde geschoven worden; het risico was inderdaad ten tijde van de reddingsacties levensgroot. Het was in het publieke belang om het bankensysteem te stabiliseren. Maar wat absoluut niet de bedoeling is, is dat diezelfde banken nu vrijgevig uitkeringen doen aan dezelfde personen die hebben bijgedragen aan het ontstaan van de genoemde risico's.

Terugdraaien
Er wordt in zowel de VS als in Europa gesproken van een speciale belastingheffing op bonussen. Dat is een weinig doelmatig middel om excessieve beloning te bestrijden. Vaak wordt de beloning op een andere wijze dan een bonus uitgekeerd.

Een beter idee is een heffing op het kapitaal dat de banken nodig hebben om aan de eisen van de toezichthouder te voldoen. De heffing moet uit de winst betaald worden voordat bonussen uitgekeerd kunnen worden. Daarmee vloeit geld dat anders naar bonussen zou gaan weer naar de schatkist van de belastingbetaler.

Fred Huibers is partner bij Het Haags Effektenkantoor