Goed failliet gaan

Door de acute nood van Griekenland staat faillissement vol in de belangstelling. Tegen betalingsproblemen wordt in Amerika radicaal anders aangekeken dan in andere landen.

© HEK

Door Fred Huibers | Het Haags Effektenkantoor

Het niet op tijd betalen van schulden dient natuurlijk altijd consequenties te hebben. Anders zouden crediteuren vogelvrij zijn en geen enkele bescherming genieten tegen hen die beloften doen waarvan zij weten dat zij die nooit na zullen komen.

Vertrouwen is goed, maar mensen hebben nu eenmaal een sanctie nodig om eerlijk te blijven. In de meeste landen is de bescherming die de crediteur geniet veel groter dan in de Verenigde Staten. Dat is voor grote crediteuren als banken en beleggers in obligaties prettig, maar is het goed in brede maatschappelijke zin?

Snelheid

Wat zouden wij er per saldo mee opschieten als we elementen van het Amerikaanse systeem zouden overnemen? De Amerikaanse manier van het afwikkelen van betalingsproblemen onderscheidt zich op twee punten: de snelheid van afwikkeling en de flexibiliteit waarmee gezocht wordt naar de mogelijkheid van een doorstart.

Een voorbeeld van de snelheid waarmee rechtbanken faillissement afwikkelen is toch wel de verwerking van het failliete General Motors. Binnen 45 dagen na aanvraag van faillissement was deze grote complexe organisatie weer in afgeslankte vorm op de been. In de meeste andere landen zou de afwikkeling vele malen meer tijd gekost hebben dan in Amerika.

Straf

Daarnaast is ook de wijze waarop faillissementen behandeld worden in Amerika duidelijk anders. De Amerikaanse wetgeving kent het bekende "Chapter 11" dat bedrijven veel mogelijkheden biedt om een oplossing te zoeken om de betalingsproblemen op te lossen. Het uitgangspunt van de wetgeving is milder getuige de uitspraak van de Hoge Raad die in 1934 verklaarde dat de wetten: "give the honest but unfortunate debtor...a new opportunity in life and a clear field for future effort, unhampered by the pressure and discouragement of pre-existing debt."

Deze verklaring onderstreept de mentaliteit waarmee het Amerikaanse rechtssysteem betalingsproblemen te lijf gaat: zolang de debiteur van goeder trouw is, dient alles in het werk gesteld te worden om hem weer in het zadel te krijgen. In de meeste andere landen het anders. Daar is de debiteur schuldig tenzij het tegendeel is bewezen.

Voordeel

Het voordeel van het Amerikaanse systeem is dat eerlijke ondernemers veel sneller weer aan de slag kunnen. Dat betekent dat ondernemers minder lang werkloos moeten wachten op een oplossing en dat meer mensen voor het ondernemerschap kiezen.

Ook competente ondernemers krijgen te maken met onvoorziene omstandigheden die tot betalingsproblemen kunnen leiden. Tegenslag hoort nu eenmaal onlosmakelijk bij het nemen van risico's.

Het is een goede zaak om diegenen die op een eerlijke en doordachte manier risico's durven te nemen, een reëele mogelijkheid te bieden om weer aan de slag te gaan. Deze mentaliteit heeft de Amerikaanse samenleving veel succesvolle ondernemingen opgeleverd. Een aantal Europese landen zoals het V.K., Frankrijk en Duitsland hervormen de faillissementswetgeving in de richting van de Amerikaanse.

Fred Huibers is partner hij Het Haags Effektenkantoor