Nederlandse economie zakt dieper weg

DEN HAAG - De Nederlandse economie heeft in het eerste kwartaal een ongekende krimp beleefd. De teruggang bedroeg 4,5 procent, zo blijkt vrijdag uit de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De cijfers bevestigen de verwachting dat de economie in de eerste drie maanden van dit jaar nog sterker achteruit is gegaan dan in het laatste kwartaal van vorig jaar. De cijfers betekenen de grootste krimp van de Nederlandse economie na de Tweede Wereldoorlog.

De Nederlandse export en investeringen vallen meer dan 10 procent terug, zo meldt het CBS. Ten opzichte van een kwartaal eerder kromp de economie in het eerste kwartaal met 2,8 procent.

In het eerste kwartaal werd 10,1 procent minder geïnvesteerd dan een jaar eerder. De investeringen in machines en bedrijfsauto's daalden het meest. Ook werden veel minder computers aangeschaft.  De uitvoer van goederen en diensten 11,8 procent dook omlaag. De invoer was bijna 11 procent lager dan een jaar eerder.

Bruto Binnenlands Product: volume

Bron: CPB

Huishoudens
Voor het eerst in vier jaar daalden de uitgaven van consumenten. Huishoudens hebben in het eerste kwartaal 2,4 procent minder besteed. De grootste daling deed zich voor bij de aanschaf van nieuwe auto's.

Spaarbank
"De consumptie is de grootste tegenvaller van het eerste kwartaal. Huishoudens houden duidelijk de hand op de knip", verklaarde CBS-econoom Michiel Vergeer. "Ze hebben het geld wel, de lonen stijgen dit jaar immers harder dan de inflatie. Maar het wordt allemaal op de spaarbank gezet." De spaartegoeden namen in het eerste kwartaal dan ook met het ongekende bedrag van 10 miljard euro toe.

Consumenten gaven vooral minder uit aan duurzame goederen, zoals kleding, meubels en elektronica. Daarnaast viel de verkoop van nieuwe auto's maar liefst 25 procent terug. Maar ook op basisbehoeften zoals eten en drinken werd bespaard. Dit raakt de omzet van supermarkten, maar de zwaarste klappen vallen onder speciaalzaken. "Voor groenteboeren, slagers en slijterijen is de situatie dramatisch", stelde Vergeer.

Banen
Op de arbeidsmarkt vallen de effecten nog mee. Het aantal banen groeide met 27.000 vergeleken met de eerste drie maanden van 2008. In vergelijking met het laatste kwartaal van vorig jaar nam de werkgelegenheid wel met 0,4 procent af. Het gaat hier om de eerste krimp in vier jaar.

Eerder op de dag werd bekend dat de Duitse economie in het eerste kwartaal met 3,8 procent was gekrompen in het afgelopen kwartaal. In Frankrijk nam het bruto binnenlands product met 1,2 procent af.

In het laatste kwartaal van vorig jaar kromp de Nederlandse economie met 1 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. In vergelijking met een jaar eerder ging de economie toen met 0,6 procent achteruit. Dat was de sterkste krimp van de afgelopen vijfentwintig jaar.

Uitvoer
ING-econoom Maarten Leen en collega Nico Klene van ABN Amro wezen donderdag al op de enorme stroom slechte economische berichten in de eerste maanden van dit jaar. "De wereldhandel is in elkaar geklapt, daardoor lijdt de uitvoer. Ook de investeringen hebben het slecht gedaan. Ik had nog de hoop dat de consumptie redelijk overeind bleef, maar de cijfers over de detailhandel waren in februari ook slecht", somt Klene op.

"We kunnen ons niet aan de wereld onttrekken", aldus Leen. "De eurozone ligt op apegapen en ook in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië gaat het slecht. Daar komt bij dat de consumptie in Nederland sterk afhankelijk is van de ontwikkeling van het vermogen. Dat staat door de dalende aandelenkoersen en huizenprijzen sterk onder druk."

CBS-econoom Michiel Vergeer geeft een toelichting bij de cijfers.