De toekomst van digitale radio

Na 12 jaar discussie gebeurde het dan toch: er werden twee licenties voor digitale omroepen geveild. MTVNL en CallMax Global zijn de gelukkigen. Het waren ook de enige kandidaten. Waarom was er zo weinig belangstelling en wat gaat er dadelijk digitaal de ether in?

Door Robert Bitter | Logica

Digitale radio lijkt een gouden kans. U luistert immers ook niet meer naar langspeelplaten en uw cassette dubbeldeck is verdacht veel richting vuilnisbak geschoven. Maar als u onderweg de radio aanzet, luistert u gewoon naar de FM alsof we nog in de zeventiger jaren van de vorige eeuw leven. En dat terwijl de Digital Audio Broadcast (DAB) techniek al zo’n 25 jaar bestaat. Een beproefde techniek inmiddels die een veel betere ontvangst mogelijk maakt.

Bereik
Toch wil het eigenlijk nergens in Europa echt lukken met digitale radio. In Nederland zendt de publieke omroep sinds 2004 ook digitaal uit. Het bereik is echter beperkt en het aanbod is dat ook omdat de commerciële stations niet meedoen. Geen wonder dat er weinig luisteraars zijn en van de rond 40 miljoen radio’s de DAB ontvangers zo ongeveer op de vingers van één hand te tellen zijn.

Voor commerciële radiostations betekent digitale radio eigenlijk alleen maar hoofdpijn. De meesten zijn na de veiling van de FM frequenties krap bij kas en zitten niet te wachten op investeringen in digitale radio. Digitale radio maakt het totaal aantal luisteraars niet groter en dus zullen de inkomsten er niet door toenemen. Omdat het nog even gaat duren voor die 40 miljoen analoge radio’s in de vuilnisbak zijn verdwenen, zullen radiostations nog heel lang analoog moeten uitzenden. Twee keer uitzenden, twee keer kosten. Geen wonder dat de commerciële stations hun kaarten op eindeloos uitstel hadden gezet.

Verdienen
Met digitale radio is het dus lastig geld te verdienen. In Engeland werd daar wat op gevonden. Digitale radio is niets anders dan een manier om digitale informatie te verspreiden. Daarom is het ook bruikbaar voor heel andere toepassingen. Je kunt er bijvoorbeeld software updates mee verzenden naar meet- of regelapparatuur. Heel handig als die apparatuur ‘in het veld’ staat en geen ethernetaansluiting heeft. Data kan gewoon met het radiosignaal worden meegestuurd. Echter, hoe meer data, hoe minder radio. Maak je het te dol dan krijg je luisteraars die klagen dat hun digitale radio slechter klinkt dan FM! En dat gebeurde in Engeland.

Zelfs met aanvullende datadistributie blijft digitale radio commercieel weinig aantrekkelijk. De nieuwe licentiehouders zetten daarom in op andere toepassingen. MTVNL wil ermee gaan concurreren met KPN’s mobiele televisie. MTVNL gaat daarvoor DMB gebruiken, de Multimedia opvolger van DAB. In Korea zijn er zo’n 9 miljoen mensen die via DMB naar mobiele televisie kijken. Toch is het nog geen kaskraker. Lastig wordt ook dat de Europese Commissie vol inzet op DVB-H, de standaard die KPN gebruikt. Vandaar dat het bij de veiling van de licenties geen storm liep.

Wind mee
De overheid is blij dat wat ooit als digitaal radiodossier begon, nu afgesloten is. Maar toch is het jammer. Mijn DAB ontvanger geeft af en toe een proefje hoe goed digitale radio zou kunnen zijn. Dat lukt echter alleen ‘met wind mee’ en alleen op zolder. Daarbij vergeleken is die andere vorm van digitale radio, internetradio, dus behoorlijk draagbaar.

Robert Bitter is Principal Consultant bij Logica Management Consulting